สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

วันที่  12  พฤศจิกายน  2548  ณ  โรงแรมวีแอลหาดใหญ่  อ. หาดใหญ่  จ. สงขลา

ผู้เข้าร่วมกิจกรรม 1. นายสัมพันธ์  ปัตพัฒน์  2. น.ส.อุษณา  ขวัญพรหม 3. นางถนอม  ศิริรักษ์    4. นางสุนีย์  ผุดผ่อง 5. นางเบญจวรรณ  ขาวสว่าง  6. นายชัยวัฒน์  แก้วสุวรรณ 7. นายจิต  นิลภักดี 8. นายสัมพันธ์  จิรันดร วิทยากร 9. นายไพฑูรย์  ศิริรักษ์  ผู้รับผิดชอบโครงการ 10. นายปฏิหารย์  บุญรัตน์ 11. นายบรรเจต  นะแส วิทยากรกระบวนการ 12. นายเนี่ยม  ขุนเพชร 13. นายเจริญ  เข็มจะระ  14. นายเฉลียว  พุฒชู 15. นายแจ้ว  โชติธรรมรส 16. นายธนวัฒน์  ศรีสกุล 17. นางดรุณี  สถิระบุตร    18. นางมาลี  เชื่อมกลม 19. นายสุชาติ ณ สงขลา    20. นายเล็ก  กู้สมานเกียรติ 21. นายสุรชัย  เหล่าสิงห์  22. นางยินดี  ตรีรัญเพชร 23. นายเกษม  ลิมะพันธ์  24. นายจิตร  สุวรรณชาตรี 25. น.ส. ศิริวรรณ  วุ่นกลิ่นหอม  ทีมประเมิน  26. น.ส. วรรณา  สุวรรณชาตรี 27. น.ส. โสรยา  คงแก้ว  28. น.ส. นวลวรรณ  เขียวมณีนัย

สรุปเวทีประเมินผลและสรุปบทเรียน
นายไพฑูรย์  ศิริรักษ์  ผู้รับผิดชอบโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลา  ได้ชี้แจงต่อผู้ร่วมเวทีประเมินผลและสรุปบทเรียน  ดังนี้  การเริ่มต้นโครงการ  เริ่มจากมีเวทีสัมมนา  ณ  ห้องส่งสถานีวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย  ช่อง  11 สำนักประชาสัมพันธ์เขต 6 อ. หาดใหญ่ จ. สงขลา  จากนั้นมีการพัฒนาโครงการที่มีนายแพทย์สุภัทร  ฮาสุวรรณกิจ
นายบรรเจต  นะแส  คณะทำงานเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา  ช่วยในการพัฒนาโครงการ  ในการสัมมนาครั้งนั้น  มีผู้อำนวยการวิทยุโทรทัศน์แห่งประเทศไทย  ช่อง  11 สำนักประชาสัมพันธ์เขต 6  เข้าร่วมสัมมนาและเสนอให้ความเห็นว่ากิจกรรมสามารถนำเสนอผ่านโทรทัศน์ช่อง 11 ได้  แต่ความไม่พร้อมเรื่องข้อมูล  กิจกรรมจึงเน้นถ่ายทอดเสียงทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย  คลื่น  102.25  MHz.
ในการเริ่มพัฒนาโครงการ  เพื่อสร้างแนวคิดให้เครือข่ายบินหลามีการพูดเรื่องสุขภาพ  มีประเด็นสุขภาพพูดคุยผ่านรายการบินหลาหาข่าว  เมื่อโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลาดำเนินกิจกรรม  ได้มีกิจกรรมการอบรมการเขียนข่าวให้แก่เครือข่ายบินหลา  ซึ่งมีหลักสูตรที่เข้าใจง่าย  ที่ได้แนวคิดมาจาก  ดร. สมเกียรติ  อ่อนวิมล  เป็นการเขียนข่าวอย่างง่าย รู้ว่าใคร  ทำอะไร  ที่ไหน  อย่างไร  มีการอบรมอินเตอร์เน็ต  เพื่อให้เครือข่ายบินหลาได้มีการค้นหาข้อมูล  และเพื่อให้รู้ว่าข้อมูลมีอยู่แหล่งไหนบ้าง
กิจกรรมที่ผ่านมาของโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลามีกิจกรรมที่หลากหลาย  เช่น กิจกรรมสัญจร  ทัวร์เพื่อการเรียนรู้  เป็นประสบการณ์ตรงที่ทำให้เครือข่ายบินหลาได้เรียนรู้  จากการที่เกิดกิจกรรมลักษณะนี้  เนื่องจากในสมัยก่อนได้ฟังรายการที่มีคุณยินดี  ตรีรัญเพชร  จัดที่มีเนื้อหาไม่กว้าง  จึงเกิดแนวคิดหากมีการจัดกิจกรรมในลักษณะที่มีการไปได้เรียนรู้ศึกษาจากของที่มีอยู่จริง  ก็จะได้ประสบการณ์ที่สามารถนำมาถ่ายทอดได้ กิจกรรมแบ่งเป็น  4  โซน  ซึ่งในขณะนี้หน่วยงานราชการรับรู้ในการแบ่งโซนพื้นที่  ตามลักษณะวัฒนธรรมดังกล่าว  เสน่ห์ของเครือข่ายบินหลา  คือการรายงานที่หลากหลายมีสีสันในการนำเสนอ  ปัจจุบันเครือข่ายบินหลามีการพูดคุยในเรื่องสุขภาพมากขึ้น  มีประเด็นที่หลากหลาย  เช่น  ด้านสิ่งแวดล้อม  การดูแลสุขภาพในด้านต่างๆ
การที่จะรอสื่อส่วนกลางซึ่งมีข้อมูลจากส่วนกลางฝ่ายเดียว  ข้อมูลอาจมีการคลาดเคลื่อน    ดังนั้นสื่อท้องถิ่นสามารถสื่อได้ดีกว่ากว่าสื่อส่วนกลาง  เพราะสื่อท้องถิ่นจะมีศัพท์ภาษาที่ทำให้ผู้รับสารเข้าใจในข่าวต่างๆได้ง่ายกว่า  ศักยภาพของบินหลา  1  คน  สามารถพูดคุยซึ่งสามารถส่งกระจายไปถึง  6  จังหวัด  แม้ว่าโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลาจะหมดงบประมาณในการดำเนินกิจกรรม  แต่ด้วยศักยภาพเครือข่ายบินหลาก็มีกลุ่มอาสาสมัครที่ดำเนินการต่อไป กระบวนการประเมินผลและสรุปบทเรียน โดยวิทยากรกระบวนการ  นายสัมพันธ์  จิรันดร  นายบรรเจต  นะแส   คำถามที่ 1  จากการเข้าร่วมเครือข่ายบินหลา  ที่มีโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลา ดำเนินกิจกรรมในระยะเวลา  1  ปี  ท่านเกิดการเปลี่ยนแปลงตัวเอง  ครอบครัว ชุมชนในด้านสุขภาวะ  อะไรบ้าง ความเห็นรายบุคคล 1. มีเพื่อนมากขึ้น  ได้รู้สาระข่าวสารต่างๆในชุมชนและท้องถิ่นอื่นๆที่มีการแก้ปัญหาในด้านสุขภาวะต่างๆมากขึ้น 2. ครอบครัวมีความสัมพันธ์กันดีมากขึ้น  ยอมรับความคิดเห็นและดูแลกันมากขึ้น  และบ่อยครั้งได้ร่วมทำกิจกรรมดีๆด้วยกัน  ครอบครัวสนใจข่าวสารเพื่อสุขภาพเพิ่มขึ้น 3. สร้างวินัยในตนเองให้เป็นแบบที่ดีทางด้านการรักษาสุขภาพมากขึ้น 4. ได้สร้างความคิดและผลงานทางด้านการเขียน (ร้อยกรอง)  ได้มากขึ้นเพื่อนำมาร่วมกิจกรรมและคาดว่าจะเป็นประโยชน์แก่ตนเอง  ครอบครัวและสังคมในอนาคตบ้าง 5. ได้ความรู้จากการเข้าร่วมกิจกรรม  และได้ความรู้ในเรื่องสุขภาพ  เช่น เรื่องอาหาร  การรักษาโรค  เมื่อฟังรายการบินหลาหาข่าว 6. ในการเข้าร่วมเครือข่ายบินหลา  เพื่อต้องการแจ้งข่าว  เล่าเรื่องภูมิปัญญาในพื้นที่  ต้องการยกย่องคนดี  การได้รู้จักคนทั่วไปที่มีความหลากหลายความคิด 7. ได้ช่วยเหลือพัฒนาสังคม  ช่วยยกระดับจิตใจคนทุกวัยให้คิดให้ทำในสิ่งดีๆ และเพื่อให้ตัวเองมีโอกาสหยิบยื่นสิ่งที่ดีมีประโยชน์ให้กับสังคมได้กว้างไกลยิ่งขึ้น  รวมทั้งได้เรียนรู้ข้อมูลต่างๆที่มาจากสมาชิกเครือข่าย  และเพื่อทำความดีทดแทนแผ่นดินเกิด 8. เพื่อนำข่าวสารต่างๆ  ความรู้  แจ้งแก่สังคม  เพื่อชักนำชุมชนให้สนใจในสิ่งที่เป็นประโยชน์ 9. เพื่อสร้างความรู้จักกับเพื่อนๆที่มีความเชื่อในเรื่องการทำงานเชิงสาธารณะ 10. รายการบินหลาเป็นช่องทางการสื่อสารประชาสัมพันธ์  และเมื่อกระจายข่าวไปแล้วคุ้มค่ากับเวลา  เนื่องจากการกระจายข่าวไปได้ทั่วทั้งชุมชน 11. มีนักสื่อข่าวสาธารณะทุกพื้นที่  เป็นลักษณะกิจกรรมที่เฝ้าระวังทางสังคม  เพิ่มวิทยากรในชุมชนมากขึ้น  ซึ่งกิจกรรมเป็นการจัดการศึกษาโดยคนในชุมชน  เป็นการร่วมสร้างชุมชน เอื้ออาทร 12. ได้แสดงความรู้ความสามารถ  เป็นการช่วยเหลือสังคมในทางสื่อที่เป็นประโยชน์ต่อชุมชน  โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน 13. เป็นการเปิดชุมชนให้สังคมภายนอกได้ทราบข้อมูล 14. เป็นการเปิดโอกาสให้คนในชุมชนได้มีการส่งข่าวสารในท้องถิ่น  เป็นเครือข่ายที่เป็นสาธารณะ  ไม่มีการแบ่งชั้นวรรณะ
15. ได้ความรู้  ความคิดใหม่ๆที่สามารถเปลี่ยนแปลงตนเองในการดำรงชีวิต 16. ได้ร่วมด้วยช่วยกันสร้างสรรค์สังคม  โดยใช้สื่อวิทยุท้องถิ่นให้เป็นประโยชน์กับชุมชน สังคม 17. สร้างกระแสด้านศีลธรรม  วัฒนธรรม  ประเพณีสู่เยาวชน
18. ลดการบริโภคนิยม  ลดค่าใช้จ่ายในการดูแลสุขภาพโดยหันมาปลูกผักกินเอง สรุปกลุ่มใหญ่ 1.  เป็นการร่วมทำความดีเป็นทีมและขยายผลให้กว้างไกล 2.  มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้สู่สังคมและเสนอข่าวอย่างมีระบบ 3.  ครอบครัวมีความรู้  จิตใจแจ่มใสมากๆ 4.  ได้ทราบประเด็นปัญหา  โรคต่างๆ  ข่าวต่างๆจากสื่อมากขึ้น  ได้ทราบความเปลี่ยนแปลงสภาพชีวิตความเป็นอยู่ 5. การบริโภคอาหารเป็นไปในทางที่ถูกต้อง  รู้จักเลือกอาหารที่ปลอดสารพิษ เกิดการสร้างวินัยในตนเองด้านสุขภาพ 6. ครอบครัวได้แนวทางการปฏิบัติ  จากการสนใจฟังข่าวสารด้านสุขภาพ 7. ได้สร้างผลงานความคิด  ข้อเขียนเพื่อเป็นประโยชน์ต่อตนเอง สังคม 8. เกิดการเรียนรู้ประสบการณ์ต่างๆได้แลกเปลี่ยนซึ่งกันและกัน 9. ได้เสนอแนวคิดของกลุ่มต่างๆต่อผู้รับผิดชอบในรัฐบาล  หน่วยงานราชการเพื่อหาทางพัฒนาสังคมและชีวิตต่อไป 10. มีการนำสาระสุขภาวะจากรายการมาสู่การปฏิบัติตน 11. ทำให้เข้าใจเรื่องสุขภาวะเพิ่มมากขึ้น 12. มีการระมัดระวัง  ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่มีผลต่อสุขภาวะ เช่น มีการออกกำลังกาย  การเลือกบริโภคอาหาร  รวมทั้งมีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรื่องสุขภาวะซึ่งกันและกัน 13. มีการร่วมกิจกรรมกับเครือข่ายในเรื่องสุขภาวะ 14. มีการพัฒนาตนเองในเรื่องการสืบค้นข้อมูล  จากแหล่งความรู้ต่างๆเพื่อเผยแพร่ต่อสาธารณชนผ่านรายการ 15. มีการรวมกลุ่มเครือข่ายที่เข้มแข็ง  ในการทำประโยชน์ต่อสังคม 16. มีความตระหนักในการเสนอข้อมูลที่ถูกต้องต่อผู้ฟัง  และเป็นที่แกนนำของชุมชนในการเสนอข่าว 17. ชุมชนมีการยอมรับความแตกต่างระหว่างบุคคลในชุมชน  เพื่อทำประโยชน์แก่ชุมชน

คำถามที่ 2 ท่านมีความคาดหวังที่จะร่วมเป็นเครือข่ายบินหลา  เพื่อจะนำพาสังคมให้ดีขึ้น ความเห็นรายบุคคล 1. หวังว่าจะให้สังคม  มีคนที่มีจิตใจสาธารณะมากขึ้น  เพื่อให้สังคมมีสุขภาวะที่ดีขึ้น  และเพื่อต้องการให้ภาคประชาชนได้มีการนำเสนอปัญหาให้กับผู้รับผิดชอบ  รวมทั้งเป็นการสร้างความสามัคคีให้เกิดขึ้นในสังคม 2. หวังให้สังคมรับรู้ในสิ่งที่เป็นประโยชน์  และต้องการร่วมกิจกรรมอันเป็นการพัฒนาตนเองในทุกกรณี 3.หวังให้เครือข่ายบินหลา  มีการเสนอแนวคิดที่เป็นประโยชน์  เช่น  เรื่องอาหาร  สิ่งแวดล้อม  วัฒนธรรม  ผ่านรายการบินหลาหาข่าวและร้านน้ำชาหัวค่ำ 4. หวังให้ประชาชนที่สนใจ  ได้รับฟังรับรู้การพัฒนาด้านสุขภาพ ด้านสังคม  การเมืองให้มากขึ้น คำถามที่ 3  ได้พัฒนาเทคนิค  วิธีการสื่อสารอย่างไร ความเห็นรายบุคคล 1. ได้เตรียมข้อมูลข่าวสาร  ได้มีการค้นคว้า  ทำให้มีการจัดการความคิดอย่างเป็นระบบ 2. ได้มีการเสนอข่าวอย่างรัดกุมมากขึ้น  โดยผ่านกระบวนการอบรมการเขียนข่าว  รู้วิธีการนำเสนอข่าวอย่างเป็นระบบ  กล้าแสดงออกในการนำเสนอข่าว 3. ได้รับการติดต่อสื่อสารระหว่างสมาชิกในระหว่างดำเนินโครงการ  ได้มีการพบปะพูดคุย  ถ่ายทอดความรู้  ทำให้ส่งผลถึงการพัฒนาในการนำเสนอข่าวสุขภาพ สรุปกลุ่มใหญ่ 1. มีการตั้งประเด็นข่าว  รู้แนวทางการนำเสนอชัดเจน 2. สรรหาข่าวที่ทันต่อเหตุการณ์มาเชื่อมกับเหตุการณ์ปัจจุบันและขยายผลเพื่อประโยชน์ของสังคมส่วนรวม 3. เนื้อหาข่าวมีความชัดเจนกระชับ 4. มีการเตรียมตัวเตรียมเรื่องให้ทันต่อเหตุการณ์ 5. มีการนำเสนอหลากหลายรูปแบบ 6. มีการหลีกเลี่ยงคำพูดที่กระทบต่อศีลธรรมจริยธรรมสร้างแบบอย่างที่ดีต่อผู้ฟัง 7. มีการพัฒนาการรายงานข่าวดีขึ้น  ทั้ง  เวลา  เนื้อหา  และการสรุปประเด็น 8. มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็น  เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงที่ดี สรุปภาพรวม การเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของเครือข่ายบินหลามีปัจจัย  เริ่มต้นจากสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย  มีการดำเนินรายการบินหลาหาข่าวที่มีผู้ฟังหลากหลายส่วนใหญ่จะเป็นคนที่อยู่ในชุมชน  จากนั้นเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลาได้มีการพัฒนาโครงการสื่อสารสาธารณะเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของคนสงขลา  โดยได้รับงบประมาณจากสำนักงานกองทุนสนับสนุนจากสร้างเสริมสุขภาพ  โดยกิจกรรมเพื่อให้เครือข่ายบินหลาได้มีการพัฒนาศักยภาพของตนเองมีการนำข่าวสารทั้งที่มีอยู่ในท้องถิ่นสถานการณ์ต่างๆ รายงานข่าวผ่านรายการบินหลาหาข่าว  ผลที่ได้คือ  องค์ความรู้ที่ผ่านเข้ารายการเพื่อให้เครือข่ายมีการแลเปลี่ยนและนำไปสู่การปฏิบัติ คำถาม  ความรู้ที่ได้เกิดขึ้นได้อย่างไร  มีปัจจัยอะไรบ้าง  มีวิธีการอย่างไร
1  การประชุม /  สัมมนา
2  การร่วมกิจกรรม  การไปศึกษาจากพื้นที่จริง 3  การรับฟังวิทยุทุกวัน 4  การแลกเปลี่ยนความคิดเห็น  นำมาซึ่งการแก้ไขจุดบกพร่อง 5  การศึกษาจากสื่ออินเตอร์เน็ต 6  มีการเตรียมข้อมูล  โดยศึกษาจากแหล่งต่างๆ  และวิธีการนำเสนอ 7  ความสนใจในเรื่องสถานการณ์ต่างๆที่เกิดขึ้นในสังคม  เช่น  ด้านสิ่งแวดล้อม  นโยบายต่างๆที่เกี่ยวข้องกับชุมชน  วิวัฒนาการด้านต่างๆ  เช่น ด้านเทคโนโลยี  ฯลฯ 8  การได้รับรู้ข้อมูล  ที่สมาชิกมีการนำเสนอเป็นประจำ  ก่อให้เกิดการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
9 แหล่งข้อมูล  เช่น  หนังสือพิมพ์  โทรทัศน์  ภูมิปัญญาผู้รู้ในท้องถิ่น  ประสบการณ์ตรงที่เกิดจากการสังเกต  ค้นคว้าจากแหล่งข้อมูล
10  วิเคราะห์ข่าว เพื่อการนำเสนอให้ถูกต้อง สรุปภาพรวม การได้มาซึ่งความรู้  จะมาจากทั้งที่รับฟังรายการ  การศึกษาค้นคว้า  มีการได้นำไปปรับใช้  และมีการจัดระบบความรู้ที่ได้เพื่อนำไปสู่ช่องทางการสื่อสาร  ผ่านกระบวนการเรียนรู้ในหลายกลุ่มหลายเวที  นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงตนเองและครอบครัว มีการนำความรู้ที่ได้ถ่ายทอดสู่ผู้อื่นเกิดการแบ่งปันสู่สังคม  เกิดการเปลี่ยนแปลงสังคมโดยรวม  โดยกระบวนการที่เกิดขึ้นมาจากการมีช่องทางการสื่อสารสาธารณะ  มีนักสื่อสารประชาชน  เป็นกระบวนการผู้เฝ้าระวังทางสังคม  ส่งผลให้เกิดการเรียนรู้ระหว่างบุคคล  ชุมชน เกิดเป็นความจริงในพื้นที่  มีประเด็นร่วมที่จะทำงานร่วมกันผ่านโครงการ  เพื่อความอยู่ดีมีสุขร่วมกัน

ปิดการประเมินผลและสรุปบทเรียน