รายงานผลการดำเนินงาน กิจกรรมที่ 2
การเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู
โครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ
วันที่ 29 - 30 มกราคม 2548
ณ วัดคลองแห ตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา
.......................
วันที่ 29 มกราคม 2548
เวลา 08.00 น. ลงทะเบียน รับเอกสารประกอบ "การเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชน รักษ์โนราโรงครู" และรับบัตรประจำตัว มีผู้เข้าร่วมกิจกรรม(ตามรายชื่อในสมุดลงทะเบียน) 147 คน โดยแบ่งเป็นกลุ่ม ดังนี้ 1. กลุ่มภูมิปัญญา จากเป้าหมาย 4 คน เข้าร่วม 2 คน ต่ำกว่าเป้าหมาย 2 คน เนื่องจากภูมิปัญญาทั้ง 2 คน มีอายุมาก ไม่สามารถ เข้าร่วมค้างแรมเป็นเวลา 2 วัน กับ 1 คืน ในกิจกรรมเข้าค่ายอบรมแกนนำ เยาวชนรักษ์โนราโรงครูได้เพราะลูกหลานห่วงใยในสุขภาพของทั้ง 2 คน 2. กลุ่มโนราใหญ่ จากเป้าหมาย 15 คน เข้าร่วม 11 คน ต่ำกว่าเป้าหมาย 4 คน เนื่องจากโนราใหญ่ทั้ง 4 คน ไม่สามารถเข้าร่วม กิจกรรมได้ เพราะติดงานการแสดงที่รับไว้ก่อนหน้านี้ 3. กลุ่มคณะกรรมการดำเนินการ จากเป้าหมาย 17 คน เข้าร่วม 13 คน ต่ำกว่าเป้าหมาย 4 คน เนื่องจากคณะกรรมการ 1 คน ป่วย อีก 1 คน ไป ราชการต่างจังหวัด และอีก 2 คน ติดงานการแสดง 4. กลุ่มนักวิชาการสุขภาพ จากเป้าหมาย 1 คน เข้าร่วม 1 คน ตรงกับเป้าหมายที่วางไว้ 1 คน 5. กลุ่มแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู จากเป้าหมาย 25 คน เข้าร่วม 25 คน ตรงกับเป้าหมายที่วางไว้ 25 คน 6. กลุ่มเยาวชนที่สนใจเรื่องโนราโรงครู เข้าร่วม 56 คน นอกเหนือจากกลุ่มเป้าหมายที่กำหนดไว้ในโครงการฯ 7. กลุ่มบุคคลทั่วไปที่สนใจเรื่องโนราโรงครู เข้าร่วม 39 คน นอกเหนือจากกลุ่มเป้าหมายที่กำหนดไว้ในโครงการฯ 8. มีโรงเรียนเข้าร่วมโครงการ 9 โรง นอกเหนือจากกลุ่มเป้าหมายที่กำหนดไว้ในโครงการฯ
เวลา 09.00 น. พิธีเปิด โดย นายนวพล บุญญามณี นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา เยาวชนนักดนตรีโนรา( ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง นายนครินทร์ ชาทอง รองประธานที่ปรึกษาโครงการฯ รองประธานสภา วัฒนธรรมจังหวัดสงขลา กล่าวรายงานต่อประธานในพิธี ความว่า.....
" กราบเรียน ท่านนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ประธานในพิธีที่เคารพ
กระผมขอกราบขอบพระคุณท่านประธานเป็นอย่างสูง ที่ท่านได้กรุณาให้เกียรติมาเป็นประธาน การเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครูในวันนี้
คุณค่าของโนราโรงครูในฐานะวัฒนธรรมสุขภาพ พิธีกรรมของโนราโรงครูส่งผลให้ชุมชนมีความสุข เป็นมหกรรมบันเทิงในหมู่บ้าน ก่อให้เกิดความพร้อมเพรียง มีความรักใคร่ สามัคคี การจัดระเบียบกำหนดกฎเกณฑ์ ซึ่งส่งผลต่อสภาพแห่งความสุขของชุมชนทั้งกระบวนการ
พิธีกรรมโนราโรงครูยังเปิดพื้นที่ให้ผู้สูงอายุได้ออกมาร่ายรำและปีนป่าย ผ่านความหมายของการออกกำลังที่ศักดิ์สิทธิ์ ทั้งโดยผ่านร่างทรงและไม่ผ่านร่างทรง เป็นการเคลื่อนไหวร่างกายอย่างมีศักดิ์ศรี มีคุณค่าและมีความหมายเทียบเท่าหรือมากกว่าการเต้นแอโรบิคจากสังคมตะวันตก
วัตถุประสงค์ของโครงการ
1. เพื่อเชื่อมร้อยให้เกิดเป็นกลุ่มเครือข่ายโนราโรงครู
2. เพื่อส่งเสริมการ ทำงานเป็นหมู่คณะมีความสามัคคีต่อกัน
3. เพื่อใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นเป็นแหล่งเรียนรู้
4. เพื่อส่งเสริมให้ผู้เข้าร่วมโครงการเกิดความรักความภูมิใจในการที่จะสืบทอดการแสดง
โนราโรงครู
5. เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้โนราโรงครูและสามารถนำไปประยุกต์ในการสร้างเสริมสุขภาพ
ใช้ในชีวิตประจำวันได้
คณะกรรมการดำเนินการ ได้จัดโครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ เป็นโครงการนำร่อง
เพื่อฟื้นฟู อนุรักษ์ สืบสาน โนราโรงครูขึ้น ประกอบด้วยโนราโรงครูจาก 5 อำเภอ คือ อำเภอ
ควนเนียง อำเภอรัตภูมิ อำเภอบางกล่ำ อำเภอคลองหอยโข่ง และอำเภอหาดใหญ่
โดยกำหนดกลุ่มเป้าหมายดังนี้
1. กลุ่มคณะกรรมการดำเนินการ 17 คน
2. กลุ่มภูมิปัญญาด้านโนราโรงครู 4 คน
3. กลุ่มโนราใหญ่จาก 5 อำเภอ ๆ ละ 3 คน รวม 15 คน
4. กลุ่มแกนนำโนราเยาวชน 5 อำเภอ ๆ ละ 5 คน รวม 25 คน
5. นักวิชาการสุขภาพ 1 คน
รวมกลุ่มเป้าหมายทั้งสิ้น 62 คน
และคาดว่ามีกลุ่มผู้สนใจด้านโนราโรงครูเข้าร่วมโครงการอีกไม่ต่ำกว่า 50 คน
บัดนี้ ได้เวลาอันสมควรแล้ว กระผมใคร่ขอกราบเชิญท่านประธานในพิธีได้กล่าวเปิด การเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู ณ บัดนี้"
เยาวชนนักดนตรีโนรา(ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนราสั้น ๆ 1 เที่ยว
นายนวพล บุญญามณี นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ประธานในพิธีเปิด กล่าวเปิดการเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู ความว่า...
"นมัสการ พระครูปลัดสมพร ฐานธมฺโม เจ้าอาวาสวัดคลองแห ประธานที่ปรึกษาโครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ เรียนครูภูมิปัญญาด้านโนราโรงครู ท่านโนราใหญ่ ท่านวิทยากร และ แกนนำเยาวชนผู้เข้ารับการอบรมทุกท่าน
ผมมีความยินดีเป็นอย่างยิ่ง ที่ได้รับเกียรติให้มาเป็นประธานในพิธีเปิดการเข้าค่ายอบรม แกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู โครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ ในวันนี้
เป็นที่ทราบกันดีอยู่แล้วว่า ทรัพยากรบุคคลเป็นทรัพยากรที่มีคุณค่า เพียงแต่พัฒนาบุคคลให้เก่งให้ดีเท่านั้น การพัฒนาอื่น ๆ ย่อมมีผลดีติดตามมา และการพัฒนาคนเราพัฒนาทักษะ พัฒนาความรู้ ความสามารถมานานแล้ว
จากการรายงานของคณะกรรมการดำเนินงาน โครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพว่า จัดให้มีการเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู ซึ่งนับว่าเป็นการกระทำที่เกิดคุณค่ากับ ชุมชน กับศิลปินพื้นบ้าน และกับชาติ เป็นอย่างยิ่ง เพราะจะก่อให้เกิดวิถี เกิดพลังของการสืบทอดในสายศิลปินพื้นบ้าน
โนราโรงครูซึ่งถ้าไม่รีบดำเนินการอนุรักษ์ โดยการฟื้นฟู สืบสาน ก็จะทำให้สูญหายไปอย่างน่าเสียดายเป็นอย่างยิ่ง จึงใคร่ขอให้หน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้อง ตลอดทั้งชุมชนผู้เป็นเจ้าของ วัฒนธรรม รวมทั้งกลุ่มศิลปินพื้นบ้านเองควรตระหนักให้ความสนใจสนับสนุน เพื่อให้การแสดงพื้นบ้านแขนงนี้ได้มีการสืบทอดอย่างยั่งยืนต่อไป
บัดนี้ได้เวลาอันสมควรแล้ว ผมขอเปิดการเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู โครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ ณ บัดนี้"
นายนวพล บุญญามณี ตีกลองโนรา 3 ครั้ง เป็นสัญญาณของพิธีเปิดการเข้าค่ายอบรม แกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู เยาวชนนักดนตรีโนรา(ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
เวลา 09.30 น. บรรยาย เรื่อง "โนราโรงครูกับการสร้างสุขภาวะตามแนวทางของพระราชบัญญัติ แห่งชาติ" โดย อาจารย์พิชัย ศรีใส อาจารย์พิชัย ศรีใส ได้บรรยายให้ความรู้เกี่ยวที่มาของการสร้างสุขภาวะตามแนวทางของ พระราชบัญญัติแห่งชาติ ให้ผู้เข้าอบรมได้เห็นถึงคุณค่าของโนราโรงครูในฐานะวัฒนธรรมสุขภาพซึ่งส่งผลต่อสภาพความสุขของชุมชนทั้งกระบวนการ อาทิ สุขภาพกาย สุขภาพใจ สุขภาพสมองและอารมณ์ และสุขภาพวิญญาณ การบรรยายได้รับความสนใจจากทุกกลุ่มเป้าหมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งกลุ่มเยาวชนแกนนำได้ให้ความสนใจในเรื่องนี้เป็นอย่างมาก จนจบการบรรยาย เยาวชนนักดนตรีโนรา(ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
นายนวพล บุญญามณี ได้มอบของที่ระลึกให้กับอาจารย์พิชัย ศรีใส
นายนวพล บุญญามณี ได้มอบเงินให้กับนายนครินทร์ ชาทอง ตัวแทนของคณะกรรมการดำเนินการ จำนวน 5,000 บาท เพื่อมอบผ่านให้กับองค์กรเครือข่ายโนราโรงครู ที่จะก่อตั้งขึ้นตามวัตถุประสงค์ของโครงการโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ ได้ใช้ในการดำเนินกิจกรรมต่อไป เยาวชนนักดนตรีโนรา(ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
เวลา 10.30 น. นายสุรชัย เหล่าสิงห์ ทำหน้าที่พิธีกรประจำวัน ได้กล่าวแนะนำเรื่องการแบ่งกลุ่มเพื่อจัดกิจกรรมตามฐานการเรียนรู้ทั้ง 3 ฐาน โดยแบ่งกลุ่มเยาวชนออกเป็น 3 กลุ่ม ตามรหัสที่แบ่งไว้ในบัตรประจำตัวผู้เข้ารับการอบรมตอนลงทะเบียน การแบ่งกลุ่มได้ดำเนินการไปอย่าง รวดเร็วเสร็จสิ้นสมบูรณ์ภายใน 15 นาที เวลา 10.45 น. พักรับประทานอาหารว่าง ซึ่งคณะกรรมการดำเนินการได้เตรียมเครื่องดื่มสำเร็จรูป พร้อมภาชนะและขนมไทย ให้ผู้เข้ารับการอบรมอย่างเพียงพอไม่ขาดตกบกพร่อง ประกอบกับสถานที่มีบริเวณกว้างขวาง ร่มรื่นด้วยเงาไม้ มีศาลาตั้งรายเรียงอยู่หลายหลัง มีไอน้ำเพิ่มความเย็นจากลำคลองธรรมชาติ ทำให้ผู้เข้ารับการอบรมมีความสุขอย่างเห็นได้ชัด
เวลา 11.00 น. แยกเรียนตามฐานความรู้ 3 ฐาน คือ
1. ฐานความรู้พิธีกรรม วิทยากรประจำฐาน คือ โนราแก้ว ทองสมศรี โนราล่วน พรหมเมศร์ โนราเดื้อม สุวรรณชาตรี โนราวิเชียร นพรัตน์ โนรานุ้ย เหมโก โดยมีอาจารย์นิภา เพชรมุณี ทำหน้าที่นักวิชาการประจำฐานพิธีกรรม ฐานนี้มีเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับพิธีกรรมของโนราโรงครู แบ่งเป็น 3 ข้อ คือ
1.1 องค์ประกอบของโนราโรงครู คือ โนราใหญ่ คณะโนราโรงครู คนทรง ระยะ
เวลาการเล่นโนราโรงครู โรงโนราโรงครู อุปกรณ์ประกอบพิธี เครื่องบูชาประกอบพิธี เครื่องดนตรีและลูกคู่ ฯลฯ
1.2 ความเชื่อ คือ เรื่องโนราโรงครู เรื่องครูหมอตายาย เรื่องไสยศาสตร์ เรื่องการแก้บน เรื่องการตัดจุกผูกผ้า เรื่องการสอดเครื่อง สอดไหฺมฺร เรื่องการเหยียบเสน เรื่องการตัดผมผีช่อ เรื่องการถีบหัวควาย เรื่องการรักษาโรคภัยไข้เจ็บ เรื่องการเข้าทรง ฯลฯ
1.3 พิธีกรรม คือ พิธีไหว้ภูมิ พิธีตั้งเครื่อง พิธีเบิกโรง เทียนครู ลงโรง กาศครู
กราบครู รำหน้าครู แต่งพอก แก้บน พิธีผูกผ้า พิธีส่งครู ฯลฯ
2. ฐานความรู้ท่ารำ วิทยากรประจำฐาน คือ โนราเยื้อง เรือนแก้ว โนราสมพงษ์ ทองนพคุณ โนราเจื้อน เพชรมุณี โนราเรียง สุคนธรัตน์ โดยมีอาจารย์อารมย์ สุขชาญ ทำหน้าที่เป็นนักวิชาการประจำฐานท่ารำ มีนายชิต ไชยพูน และลูกคู่เยาวชน ทำหน้าที่เป็นลูกคู่ประกอบการรำ ฐานนี้มีเนื้อหาความรู้เกี่ยวกับท่ารำหลัก ๆ ของโนราโรงครู เช่น ท่ากราบครู ท่าสอนรำ ท่าครูสอน ท่าสิบสอง(ท่าครู) ท่าประถมพรหมสี่หน้า และท่าอื่น ๆ
3. ฐานความรู้บทกลอน วิทยากรประจำฐาน คือ โนราจวบ พันธ์คีรี โนราละมัย ศรีรักษา โนราประสงค์ พงศ์จักรี โนราอรุณ แก้วสัตยา โนราอุทัย คงบุญ โนราแดง หนูเซ่ง โดยมีอาจารย์นครินทร์ ชาทอง ทำหน้าที่เป็นนักวิชาการประจำฐานบทกลอน อาจารย์สุรชัย เหล่าสิงห์ และวิทยากรประจำฐานทำหน้าที่เป็นลูกคู่ประกอบการร้องกลอน ฐานนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการร้องกลอนต่าง ๆ ของโนราโรงครู เช่น กลอนกาศครู ขานเอ สรรเสริญคุณครู บทร้องประกอบ
ท่าครูสอน บทร้องท่าสอนรำ บทร้องเพลงหน้าแตระ บทร้องเพลงทับเพลงโทน และบทร้องอื่น ๆ
จากการสังเกตพฤติกรรมจากทุก ๆ ฐานความรู้ จะเห็นว่าทั้งตัววิทยากรและผู้เข้ารับการอบรมมีความกระตือรือร้นในการที่จะถ่ายทอดและรับความรู้ซึ่งกันและกัน ทำให้ทั้งผู้รับการถ่ายทอดและผู้ถ่ายทอดต่างมีความสุข มีความอิ่มอกอิ่มใจ เป็นการสร้างสัมพันธ์อันดีระหว่างเยาวชนผู้เข้ารับการ อบรมกับโนราใหญ่ผู้เป็นวิทยากร และระหว่างเยาวชนจากทั้ง 5 อำเภอ มีความรัก ความสามัคคี มีการปรึกษาหารือกันในอันที่จะสรุปเนื้อหาประเด็นต่าง ๆ ที่จะต้องนำเสนอรายงานสาระความรู้ที่ ได้รับจากฐานการเรียนต่าง ๆ
เวลา 12.00 น. พักรับประทานอาหารกลางวัน ทางคณะกรรมการดำเนินการได้จัดเตรียมอาหาร เครื่องดื่ม และผลไม้ ให้ผู้เข้ารับการอบรมอย่างเพียงพอ หลังจากรับประทานอาหารกลางวันแล้ว ผู้เข้าร่วมกิจกรรมเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู ได้ใช้เวลาพักผ่อนโดยการเดินชม นิทรรศการเรื่องโนรา ซึ่งทางสถาบันทักษิณคดีศึกษาได้นำมาจัดตั้งไว้เพื่อให้เยาวชนได้ศึกษา และเยาวชนส่วนหนึ่งได้สอบถามหาความรู้เพิ่มเติมจากภูมิปัญญาและโนราใหญ่
เวลา 13.00 น. - 15.00 น. เป็นกิจกรรมเรียนรู้จากฐานเรียนรู้ทั้ง 3 ฐาน กลุ่มเยาวชนทั้ง 3 กลุ่ม ได้หมุนเวียนไปเรียนรู้ตามฐานการเรียนรู้ที่กำหนดให้ฐานละ 1 ชั่วโมง กิจกรรมในรอบนี้ดำเนินการได้กว่าครั้งแรก เพราะทั้งผู้เข้ารับการอบรมและวิทยากรได้รู้บทบาทหน้าที่ของตนเองดีขึ้น ทั้งผู้เข้ารับการอบรมและวิทยากรต่างก็มีความสุขยิ่งขึ้น กิจกรรมการเรียนรู้มีความสนุกสนานยิ่งขึ้น เยาวชนแกนนำจากอำเภอต่าง ๆ มีความสนิทสนมกันเพิ่มขึ้น
เวลา 15.00 น. พักรับประทานอาหารว่าง คณะกรรมการดำเนินการจัดเตรียมเครื่องดื่มเย็น ๆ พร้อมขนมไทยไว้สำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม สังเกตพฤติกรรมจะเห็นว่ามีเยาวชนบางส่วนได้นำเครื่องดื่มพร้อมขนมไปบริการให้กับคณะวิทยากร พฤติกรรมนี้สร้างความปลื้มปิติให้กับตัววิทยากรและผู้ที่ได้พบเห็นเป็นอย่างมาก
เวลา 15.15 น. ทุกกลุ่มกลับเข้าศาลาที่ประชุม ตัวแทนกลุ่มทั้ง 3 เข้ารายงานสาระความรู้ที่ได้รับจากฐานการเรียนต่าง ๆ ภาพรวมของกิจกรรมนี้ได้เห็นถึงการทำงานเป็นหมู่คณะของเยาวชนที่มาจากต่างอำเภอกันได้เป็นอย่างดี ทุกคนสร้างความเป็นหนึ่งเดียวกันในอันที่จะนำเสนอสาระความรู้ ที่ได้รับ ในครั้งนี้ ตัวแทนกลุ่มมีความเป็นผู้นำ กล้าแสดงความคิดเห็น กล้าเสนอแนะ ต่อวิทยากรและคณะกรรมการดำเนินการ บรรยากาศการรายงานกลุ่มเต็มไปด้วยความสนุกสนานที่แฝงไปด้วยสาระความรู้ และความรักความสามัคคีของหมู่คณะ
เวลา 16.00 น. พักผ่อนเตรียมตัวเพื่อร่วมกิจกรรมภาคกลางคืน ผู้เข้าร่วมกิจกรรมต่างแยกย้ายกันไปพักผ่อนกันตามอัธยาศัย ทำกิจส่วนตัว บ้างก็เดินชมนิทรรศการ บ้างก็จับกลุ่มคุยกันอย่างสนุกสนาน ในส่วนของโนราใหญ่จับกลุ่มแสดงความคิดเห็นแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกันนับว่าเป็บรรยากาศ ที่หาได้ยากนักในสังคมปัจจุบัน
เวลา 17.00 น. รับประทานอาหารค่ำ คณะกรรมการดำเนินการได้จัดเตรียมอาหารพร้อมเครื่องดื่มไว้บริเวณลานริมคลอง ผู้เข้ารับการอบรมและวิทยากรได้รับประทานอาหารร่วมกัน อย่างมีความสุข ในขณะที่คณะกรรมการของวัดคลองแหและชาวบ้านส่วนหนึ่งต่างช่วยกันจัดเวทีการแสดงในภาคค่ำ หากสังเกตจะเห็นได้ว่ามีชาวบ้านในละแวกนั้นทยอยเข้ามาในวัดเพื่อชมกิจกรรมการแสดงโนราที่จะมีขึ้นในภาคค่ำ หลังจากทานอาหารเสร็จแล้วเยาวชนตัวแทนของอำเภอต่าง ๆ ได้เตรียมตัวเพื่อแสดงสาธิตต่อไป
เวลา 18.00 น. คณะวิทยากรได้ทำพิธีเบิกโรงตามขั้นตอนของโนราโรงครูสาธิตให้ผู้เข้ารับการ อบรมได้ดูเป็นตัวอย่าง
การแสดงชุดแรก เป็นการแสดงของเยาวชนจากอำเภอบางกล่ำ โดยนำเสนอการแสดงโนราตัวอ่อน ใช้ผู้แสดงหญิง 1 คน ลูกคู่เป็นเยาวชนจากศูนย์ฝึกศิลปินพื้นบ้านอำเภอบางกล่ำทั้งหมด การแสดงชุดนี้สร้างความสนใจให้กับผู้ที่ได้ชมทั้งหมด ไม่ว่าผู้เข้าร่วมอบรม วิทยากร ตลอดถึง ผู้ชมโดยทั่วไป เพราะผู้แสดงได้ใช้ความสามารถเฉพาะตัวโชว์ลีลาการรำโนราตัวอ่อนได้อย่าง ยอดเยี่ยม จนได้รับรางวัลจากผู้ชม
การแสดงชุดที่ 2 เป็นการแสดงของอำเภอควนเนียง เป็นการแสดงการรำโนราท่าครูสอน มีบทร้องประกอบการรำ ใช้ผู้แสดงหญิง 5 คน คณะวิทยากรส่วนหนึ่งทำหน้าที่เป็นลูกคู่
การแสดงชุดที่ 3 เป็นการแสดงของอำเภอหาดใหญ่ เป็นการแสดงการรำท่าประถมพรหมสี่หน้า มีบทร้องประกอบการรำ ใช้ผู้แสดงหญิง 12 คน คณะวิทยากรเป็นลูกคู่
การแสดงชุดที่ 4 เป็นการแสดงของอำเภอคลองหอยโข่ง เป็นการแสดงการรำคล้องหงส์ ใช้ผู้แสดงนางโนรา 7 คน นายพราน 1 คน คณะวิทยากรเป็นลูกคู่
การแสดงชุดที่ 5 เป็นการแสดงของอำเภอรัตภูมิ เป็นการแสดงที่โชว์ลีลาท่าทางที่แตกต่าง จากอำเภออื่น ให้ผู้แสดงเป็นชาย 2 คน คณะวิทยากรเป็นลูกคู่
การแสดงชุดที่ 6 เป็นการแสดงของโนราเยื้อง เรือนแก้ว ตัวแทนคณะวิทยากร ได้สาธิตการแสดงแบบโนราโบราณ ซึ่งหาดูได้ยาก โดยเฉพาะตัวผู้แสดงอายุ 72 ปี ยังมีความกระฉับกระเฉง
ว่องไว ทั้งเข้มแข็งมีความอ่อนช้อยซ่อนอยู่ในลีลาการรำของผู้แสดงชั้นครู สร้างความตรึงตราตรึงใจให้กับผู้ชมเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะผู้ชมวัยชราต่างชื่นอกชื่นใจที่ได้เห็นการแสดงคนวัยเดียวกันทำให้ผู้แสดงเองก็มีความสุขไปด้วย
ในภาพรวมของการแสดงสาธิตในภาคกลางคืนได้เห็นถึงสภาพแห่งความสุข ทั้งในส่วนของผู้เข้าอบรมตามกลุ่มเป้าหมายและของชุมชนในละแวกนั้น ได้เห็นถึงความสุขทางด้านสุขภาพกายของผู้แสดงระดับเยาวชนและโนราใหญ่ที่ได้ใช้ความสามารถทางร่างกายซัดท่ารำเคลื่อนไหวร่างกายอย่างมีศักดิ์ศรี มีคุณค่า และมีความหมาย ได้เห็นภาพของคนเฒ่าคนแก่นั่งชมการแสดงโนราอย่างมีความสุข ได้เห็นถึงเด็กเล็ก ๆ นั่งถักผมให้แม่ซึ่งกำลังนั่งชมการแสดงโนรา ได้ฟังเสียงดนตรีโนราที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว สิ่งเหล่านี้ล้วนแต่สร้างความเพลิดเพลินให้กับผู้ชม ทั้งผู้เข้ารับการอบรมและผู้สนใจในชุมชนละแวกนั้น ให้ได้รับความสุขทั้งทางกายและทางใจ ช่วยผ่อนคลายความ ตึงเครียด ทำให้สุขภาพทางอารมณ์และทางสมองได้ทบทวนความทรงจำในอดีตย้อยร้อยสร้างจินตนาการส่งผลให้สมองได้ทำงานในหลากหลายมิติ
เวลา 23.40 น. จบกิจกรรมภาคกลางคืน เยาวชนแยกย้ายกลับเข้าที่พักที่คณะกรรมการดำเนินการจัดเตรียมไว้ให้เพื่อพักผ่อนเตรียมเข้าร่วมกิจกรรมในวันต่อไป แต่ในส่วนของโนราใหญ่ยังจับกลุ่มพูดคุยแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันจนเกือบสว่าง
วันที่ 30 มกราคม 2548 เวลา 07.00 น. รับประทานอาหารเช้า ทางคณะกรรมการดำเนินการได้จัดเตรียมไว้ทั้งข้าวต้มและข้าวสวย พร้อมเครื่องดื่ม
เวลา 09.00 น. บรรยายเรื่อง"ความสำคัญของโนราโรงครูกับเยาวชน" โดย อาจารย์อัมพร
ศรประสิทธิ์ ผู้อำนวยการโครงการจัดตั้งศูนย์ศิลปะและวัฒนธรรม มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่
เยาวชนนักดนตรีโนรา(ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
อาจารย์อัมพร ศรประสิทธิ์ ได้บรรยายให้ความรู้แก่เยาวชนเกี่ยวกับโนราโรงครูในหลายหลากมิติ พร้อมให้ผู้เข้าร่วมการอบรมมีส่วนร่วมประกอบการบรรยาย มีการร่ายรำประกอบดนตรี ช่วยผ่อนคลายทั้งทางร่างกายและอารมณ์ ทำให้ผู้รับการอบรมได้รับความรู้พร้อมกับได้ออกกำลังกายด้วยท่ารำโนราไปด้วย
นายดวน อารมณ์ฤทธิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอบางกล่ำ เป็นตัวแทนคณะทำงานมอบของที่ระลึกให้กับอาจารย์อัมพร ศรประสิทธิ์
เวลา 09.40 น. บรรยายเรื่อง "โนราโรงครูกับสุขภาพ" โดย นายแพทย์รุ่งโรจน์ กั่วพานิช เยาวชนนักดนตรีโนรา (ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง นายแพทย์รุ่งโรจน์ กั่วพานิช ได้บรรยายเรื่องสุขภาพในภาพรวม แล้วบรรยายเรื่องสุขภาพกับตัวของศิลปิน แล้วสุดท้ายเป็นเรื่องของโนราโรงครูกับสุขภาพ ในมุมมองของนักวิชาการด้าน สุขภาพ การบรรยายใช้ภาษาง่าย ๆ บางครั้งก็เป็นภาษาของวัยรุ่น สร้างความสนุกสนานให้กับเยาวชนที่เข้ารับการอบรมเป็นอย่างมาก อาจารย์นครินทร์ ชาทอง รองประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดสงขลา เป็นตัวแทนคณะทำงานมอบของที่ระลึกให้กับนายแพทย์รุ่งโรจน์ กั่วพานิช
เวลา 10.20 น. พักรับประทานอาหารว่าง คณะกรรมการดำเนินการได้จัดเตรียมเครื่องดื่มพร้อมขนมไทย ไว้สำหรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม
เวลา 10.30 น. บรรยาย เรื่อง "ความสำคัญขององค์กรเครือข่ายกับศิลปินพื้นบ้าน"
โดย อาจารย์นครินทร์ ชาทอง
เยาวชนนักดนตรีโนรา (ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
อาจารย์นครินทร์ ชาทอง ได้บรรยายถึงความสำคัญขององค์กรเครือข่ายกับศิลปินพื้นบ้าน ทั้งทางด้านการพัฒนาวิชาชีพ การพัฒนาคุณภาพชีวิต และการพัฒนาสังคม ที่สำคัญที่สุดคือการสร้างความสามัคคี ส่งเสริมการทำงานเป็นหมู่คณะ หากศิลปินสามารถเชื่อมร้อยให้เกิดเป็นกลุ่มเครือข่ายได้ ไม่ว่าจะเป็นศิลปินสาขาเดียวกันหรือต่างสาขากัน ก็จะทำให้กลุ่มศิลปินได้รับการ ยอมรับในสังคม ยิ่งขึ้น
โนราเยื้อง เรือนแก้ว กลุ่มภูมิปัญญา เป็นตัวแทนคณะกรรมการดำเนินการมอบของที่ระลึกให้กับอาจารย์นครินทร์ ชาทอง
เยาวชนนักดนตรีโนรา (ลูกคู่) บรรเลงเพลงโนรา 1 เพลง
เวลา 11.10 น. จัดตั้งองค์กรเครือข่ายโนราโรงครู
นายสุรชัย เหล่าสิงห์ ได้รับเลือกให้เป็นประธานชั่วคราวในการประชุมเพื่อจัดตั้งองค์กรเครือข่ายโนราโรงครู ตามระเบียบวาระที่กำหนด (ดูในรายงานการประชุมการก่อตั้งกลุ่มเครือข่ายโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ)
ผลการจัดตั้งองค์กรสรุปได้ดังนี้ ที่ประชุมมีมติเห็นชอบให้จัดตั้งกลุ่มเครือข่ายโนราโรงครูเพื่อสร้างเสริมสุขภาพ โดยใช้ชื่อว่า "ชมรมโนราโรงครูจังหวัดสงขลา" และให้ผู้เข้าร่วมประชุมทุกคนเป็นสมาชิกผู้ร่วมก่อตั้งชมรมโนราโรงครูจังหวัดสงขลา สมาชิกได้เลือกนายสุรชัย เหล่าสิงห์ เป็นประธาน
ผลที่ได้รับจากการจัดกิจกรรมเข้าค่ายอบรมแกนนำเยาวชนรักษ์โนราโรงครู ได้เกินกว่า เป้าหมายที่กำหนดไว้ คือ
1. มีกลุ่มเครือข่ายโนราโรงครูสร้างเสริมสุขภาพ 1 กลุ่ม มีสมาชิก 55 คน
ผลจากการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ มีชมรมโนราโรงครูจังหวัดสงขลา มีสมาชิกผู้ก่อตั้ง 106 คน
2. กลุ่มเป้าหมายมีการทำงานร่วมกัน สร้างสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน อันก่อให้เกิดความรัก ความสามัคคี
ผลจากการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ นอกเหนือจากกลุ่มเป้าหมายเดิมทั้ง 5 กลุ่มแล้ว ยังมี โรงเรียนเข้าร่วมเครือข่ายอีก 9 โรง
3. กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้จากภูมิปัญญาท้องถิ่น
ผลจากการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ ภูมิปัญญาท้องถิ่นและโนราใหญ่เกิดความภาคภูมิใจที่ทุกคนเห็นถึงความสำคัญของโนราโรงครู เยาวชนให้ความรักความเคารพต่อภูมิปัญญา ท้องถิ่นและโนราใหญ่ประดุจญาติผู้ใหญ่
4. กลุ่มเป้าหมายได้รับการสืบทอดการแสดงโนราโรงครู
ผลจากการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ นอกเหนือจากเยาวชนได้รับความรู้เรื่องโนราโรงครูแล้ว ยังได้รับความเมตตาจากกลุ่มภูมิปัญญาท้องถิ่นและโนราใหญ่ ทำให้เห็นถึงความสำคัญ ของโนราโรงครูและเกิดความรักความภูมิใจในการที่จะสืบทอดการแสดงโนราโรงครู
5. กลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้และสามารถนำไปใช้ในการสร้างเสริมสุขภาพในชีวิต ประจำวันได้
ผู้บันทึกรายงาน ( นายประเสริฐ รักษ์วงศ์ )
Krathorn (Not Member)