สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

กลุ่มทุน-เกษตรกรข้ามภาคลบตำนาน-โอท็อปบางเหรียง



"บางเหรียง"ผักปลอดสารพิษ "โอท็อป"สงขลากำลังถูกท้าทายจากกลุ่มทุน และเกษตรกรข้ามถิ่นจากภาคเหนือ-อีสาน ที่เข้ามาเช่าที่ดินหลายร้อยไร่สร้างแปลงผักขนาดใหญ่
ที่ไม่หวั่นต่อพิษสารเคมี เพื่อเร่งผลผลิตส่งขายหาดใหญ่และมาเลเซีย พลเมืองดีร่อนจม.หวั่นผลกระทบคุณภาพชีวิตชาวบ้าน ลำคลอง และทะเลสาบสงขลา

หลังจากได้รับจดหมายจากผู้อ่านที่ใช้นามแฝงว่า "ตัวยุง" ที่พูดถึงผลกระทบจากการปลูกผักที่ตำบลบางเหรียง ใช้สารเคมีมากและส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และมีเด็กเจ็บป่วย "โฟกัสภาคใต้" ได้เดินทางไปสำรวจข้อเท็จจริงในแปลงปลูกผักที่ตำบลบางเหรียง อ.ควนเนียง และตำบาลกำแพงเพชร อ.รัตภูมิ ซึ่งพบว่ามีแปลงปลูกผักริมถนนสายเอเซีย และถนนแพรกสุวรรณหลายร้อยไร่

โดยเกษตรกรที่ปลูกผักหลายรายเล่าให้ฟังมา รวมกลุ่มกันมาปลูกผักที่นี่กว่า 10 ปีแล้ว บางคนมาทีหลัง 4-5 ปี ส่วนใหญ่มาจากจังหวัดอุทัยธานี กำแพงเพชร เพชรบูรณ์ และชัยภูมิ โดยมีนายทุนทั้งที่เป็นคนสงขลา และจากจังหวัดที่มาด้วยลงทุนให้ก่อน

"ปลูกผัก 4-5 ไร่ มีรายได้เดือนหนึ่ง 4-5 หมื่นบาท นายทุนหักแล้วจะเหลือประมาณสองหมื่น ช่วงนี้ผักราคาดี อย่างคะน้า 12-15 บาท แต่ช่วงใดที่ราคาตกก็จะขาดทุน บางครั้งกิโลกรัมละ 2 บาทก็ไม่ได้อะไร ปีหนึ่งกลับบ้านครั้งหนึ่งช่วงฝกตกหนักช่วงปลายปี" เกษตรกรหญิงวัยกลางคนชาวเพชรบูรณ์ ซึ่งปลูกผักริมถนนแพรกสุวรรณ ต.บางเหรียง เล่า

เช่นเดียวกับเกษตรกรหนุ่มชาวอุทัยธานีที่ปลูกผักริมถนนเอเซีย ในตำบลกำแพงเพชร ที่บอกว่า มีรายได้เดือนละ 3-4 หมื่นบาท มาที่นี่พร้อมนายทุนที่เป็นคนบ้านเดียวกัน ผักที่ปลูกใช้สารเคมีมาก เพราะจำเป็นต้องใช้ และเป็นต้นทุนหลัก

"ผมใส่ถุงมือและปิดปาก จมูกทุกครั้งที่พ่นยา แต่ก็มีเพื่อนบางคนที่ป่วย ต้องไปรักษาตัวที่โรงพยาบาลควนเนียงบ้าง ที่อนามัยบ้าง ผักที่ปลูกจะส่งขายทั้งที่หาดใหญ่และมาเลเซีย ซึ่งขายดีมาก"

ขณะที่ นางขวัญ จันทร์กระจ่าง ซึ่งปลูกผักในแปลงผักริมถนนเอเซีย ในตำบลแพงเพชร เปิดเผยว่า ตนเองได้ย้ายมาจากจังหวัดเพชรบูรณ์ ได้ประมาณ 5 ปีแล้ว โดยได้เช่าที่ดินจากนายทุนเพี่อใช้ในการปลูกเป็นจำนวน 5 ไร่ เช่าเป็นรายปีตกไร่ละ 3,000 บาท จะเก็บเกี่ยวทุกเดือนโดยจะมีการรวมกลุ่มกันในตอนเก็บ แล้วส่งให้นายทุนเป็นคนจัดการ ส่งผักไปขายทั่วทั้งในจังหวัดสงขลาและมาเลเซีย ทำให้เกิดรายได้ให้กับครอบครัวที่ดี ทั้งนี้ก็ขึ้นอยู่กับราคาของท้องตลาดด้วย แต่ต้องนำเงินที่ได้มาไปให้นายทุนที่เป็นคนลงทุนให้

ส่วนในเรื่องการปลูกผักนั้นยอมรับว่าจำเป็น ต้องใช้สารเคมี เพราะประสบปัญหาเกี่ยวกับแมลงที่มากินผัก แต่จะไม่เก็บผักไปขายในตอนที่มีสารเคมีอยู่จะรดเฉพาะน้ำประมาณ 6-7 วันก่อนเก็บไปขาย

ส่วนในเรื่องสภาพแวดล้อมรอบๆ แปลงผัก ไม่มีปัญหาอะไรที่น่าเป็นห่วงเพราะตนเองได้ใช้น้ำในคลองอาบ และสูบน้ำมาใช้รดผักด้วย

นายนิกร ยางทอง นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบางเหรียงกล่าวว่า ตำบลบางเหรียงมีอยู่ด้วยกัน 13 หมู่บ้าน ที่มีการปลูกผักเป็นอาชีพอย่างจริงจังมี หมู่ 3,4,5 และ6 รวมแล้วหลายร้อยไร่ ซึ่งมีการรณรงค์อย่างจริงจังที่จะไม่ใช้สารพิษแต่ก็มีอยู่บ้าง

การปลูกผักบางเหรียง มีมานานแล้วและได้ส่งผักต่างๆ ไปขายยังตลาดใน อำเภอหาดใหญ่ ตลาดเกาะหมี ตลาดในสงขลา แมคโครหาดใหญ่ และสุราษฎร์ธานี ซึ่งทำให้เกิดรายได้ดี ผักที่ปลูกในพื้นที่มีการตรวจสอบเป็นอย่างดี

ส่วนในเรี่องการใช้ยาฆ่าแมลง ก็ไม่คิดว่าจะเกิดปัญหาต่อสิ่งแวดล้อมในพื้นที่ และทางอบต.ก็มีนโยบายที่จะลงทุนให้กับชาวบ้านปลูกผักพร้อมทั้งจะมีการทำแปลงสาธิตให้ชาวบ้าน

นายนิกร ยังกล่าวว่า ไม่ทราบเรื่องที่เด็กได้รับสารพิษจากสารเคมีที่ปนเปื้อนผัก จนเจ็บป่วยต้องรักษาตัวในโรงพยาบาลแต่อย่างใด

นายสงกรานต์ ไชยชนะ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลกำแพงเพชร อ.รัตภูมิ ซึ่งเป็นพื้นที่ติดต่อกับตำบลบางเหรียง กล่าวว่า การปลูกผักจะเป็นอาชีพหลักของคนในพื้นที่ ซึ่งจะมีนายทุนที่เป็นคนรับผิดชอบเรื่องค่าใช้จ่ายในการลงทุน ซึ่งคนงานส่วนมากจะเป็นคนทางภาคอีสานเป็นคนปลูกผัก โดยเมื่อได้รับเงินจากการขายผักแล้วค่อยผ่อนชำระ ให้กับนายทุนในภายหลัง รายได้ของคนที่ปลูกผักก็ไม่แน่ไม่นอนแล้วแต่ราคาผักในท้องตลาด และสภาพดินฟ้าอากาศ

"ผักส่วนมากที่ปลูกมีความจำเป็นที่จะต้องพ่นยาฆ่าแมลงแต่ไม่ได้กระทบต่อแม่น้ำลำคลองรวมทั้งสิ่งแวดล้อมรอบๆ แต่อย่างใด และผักที่ปลูกนี้คนในพื้นที่จะไม่ค่อยนำมากินกันแต่จะนำไปขายในที่อื่นมากกว่า ถ้าหากจะกินก็จะมีการปลูกไว้ในอีกแปลงหนึ่งที่ปลอดสารพิษ" นายสงกรานต์ กล่าว

ด้านนายปรีดี สุวรรณชาตรี ซึ่งเป็นแกนนำในการรณรงค์ปลูกผักปลอดสารพิษ ตำบลบางเหรียง กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน คือ ตลาดต้องการผักบางเหรียงเป็นจำนวนมาก จึงผลิตให้ไม่พอเพียง เพราะผักปลอดสารพิษจะใช้เวลาและต้นทุนสูงจืงทำให้นายทุนบางคนส่งเสริมการใช้สารเคมีในการปลูกผักเพื่อที่จะผลิตได้อย่างมากๆ และรวดเร็ว โดยไม่คำนึงผลกระทบที่จะเกิดขึ้นในภายหลัง เช่น น้ำเสียที่คลองภูมิและเขาร้อน ซึ่งเรียกได้ว่าสภาพแวดล้อมในบริเวณนั้นเดือดร้อนอย่างมาก

"ถ้าหากมีเด็กที่มีบาดแผลเดินไปในบริเวณนั้นจะทำให้เกิดอันตรายได้ ในปัจจุบันผักบางเหรียงที่ปลูกจจะมีทั้งที่ใช้สารเคมีและไม่ใช้สารเคมีหรือเป็นแบบผักปลอดสารพิษ แต่ได้มีการรณรงค์ให้ใช้ปุ๋ยชีวภาคในการปลูกผักเพื่อปลูกไว้กินเอง และปลูกไว้เพื่อขาย ซึ่งไม่ทำให้เกิดอันตรายแก่ผู้บริโภค โดยมีแนวคิดที่จะสร้างตลาดส่วนตัวขายผักที่ปลอดสารพิษโดยตรงที่ตลาดในหาดใหญ่" นายปรีดี กล่าวและว่า

ยังไม่ทราบเรื่อง ที่มีเด็กนักเรียนไม่สบายจากน้ำเสียที่ปนเปื้อนสารเคมีในตำบลบาง เหรียง ชึ่งตนเองก็ติดตามในเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับผักบางเหรียงเพราะตอนนี้ก็ทำงานด้านวิจัยการทำปุ๋ยชีวภาคและผักปลอดสารพิษที่ ต.บ้านหาร อ.บางกล่ำ อย่ในขณะนี้

โดย Focus Team