สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

รายงานจัดทำแผนสุขภาพประเด็นเกษตรเพื่อสุขภาพและอาหารปลอดภัย วันพุทธ  ที่  3  พฤษภาคม  2549ณ  สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการที่  12  ตำบลพะวง  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา รายชื่อผู้เข้าร่วมประชุม 1.  นายมานพ  กาเลียง กลุ่มงานเวชกรรมสังคมโรงพยาบาลสงขลา 2.  นายจรูญ ชาตโร 152/2  หมู่ที่  1  ตำบลทุ่งหวัง  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา 3.  นายระนอง ซุ้นสุวรรณ 49/1  หมู่ที่  3  ตำบลวัดจันทร์  อำเภอสทิงพระ  จังสงขลา 4.  นางกนกอร พรรณราย องค์การบรีหารส่วนจังหวัดสงขลา 5.  นางจารุวัส รัตนวิบูลย์ องค์การบรีหารส่วนจังหวัดสงขลา 6.  นายเฉลียว พุฒชู 48/1  หมู่ที่  3  ตำบลท่าช้าง  อำเภอบางกล่ำ  จังหวัดสงขลา 7.  นางญานิศา ณ  นคร ส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการที่  12
8.  นางภัทรวดี  จินดาพัน สำนักงานเกษตรจังหวัดสงขลา 9.  นายปรีดี สุวรรณชาตรี 44/1  หมู่ที่  4  ตำบลบ้านหาร  อำเภอบางกล่ำ  จังหวัดสงขลา 10. นายวิโรจน์ รักษากิจ 49/39  หมู่ที่  4  ตำบลคอหงส์  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา 11. น.ส.วาสนา คงทอง ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอสทิงพระ  อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา 12. นายประสบโชค  ตันไทย สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร  เขตที่  8  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา 13. นางบุญญา ชุมแสง เครือข่ายโหนด  นา  เล 14. นายประสาน บุาราคัม เจ้าหน้าที่วิเคราะห์ฯ  องค์การบริหารส่วนตำบลทุ่งหวัง
15. นายหลบ สุวรรณ 21  หมู่ที่  1  ตำบลเขารูปช้าง  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา 16. นายวิรัช แก้วคำ สำนักงานเกษตรจังหวัดสงขลา 17. นางปราณี มณีดุลย์ 111  หมู่ที่  8  ตำบลคูขุด  อำเภอสทิงพำระ  จังหวัดสงขลา 18. นายบรรจง ราชสุวรรณ์ 133  หมู่ที่  5  ตำบลคูขุด  อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา 19. นางรจนา แก้วขาว 17  หมู่ที่  8  ตำบลคูขุด  อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา 20. นางวิไลวรรณ สาครินทร์ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา 21. นางรอกีเย๊าะ มะเด 63  หมูที่  7  ตำบลตลิ่งชัน  อำเภอจะนะ    จังหวัดสงขลา 22. นายฉัตรชัย เพชรฤทธิ์ 228  หมูที่  1  ตำบลเกาะแต้ว  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา 23. นายหุ้น สุวรรณมณี 94  หมู่ที่  12  ตำบลรัตภูมิ  อำเภอควนเนียง  จังหวัดสงขลา 24. นายดิษฐ์ เพชรปาน 193/2  หมู่ที่  7  ตำบลรัตภูมิ  อำเภอควนเนียง  จังหวัดสงขลา 25. น.ส.วรรณา สุวรรณชาตรี 36  หมู่ที่  2  ตำบลฉลุง  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา 26. นางลลิตา บุญช่วย 34  หมู่ที่  1  ตำบลวัดจันทร์  อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา 27. นายสิปปนนท์ จริยานุกูล 29  หมู่ที่  4  ตำบลกระดังงา  อำเภอสทิงพระ  จังหวัดสงขลา 28. นายโชค รักแก้ว 1/1  หมู่ที่  10  ตำบลวังใหญ่  อำเภอเทพา  จังหวัดสงขลา 29. นายอรัญ คงนวลใย ศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอำเภอจะนะ
30. นายประเดิม อนันต์ 8/1  หมู่ที่  5  ตำบลทุ่งลาน  อำเภอ คลองหอยโข่ง  จังสงขลา 31. น.ส.กมลทิพย์ อินทะโณ 859/71  หมู่ที่  1  ตำบลควนลัง  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา 32. นายบรรเจต นะแส 168/2  หมู่ที่  2  ตำบลทุ่งหวัง  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา 33. น.ส.นัสรียา แสงนวล 234  หมู่ที่  11  ตำบลทุ่งนุ้ย  อำเภอควนกาหลง  จังหวัดสตูล 34. นายภานุ พิทักษ์เผ่า ครัวเพื่อนสุขภาพ  49  จุติอนุสรณ์  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา 35. นพ.สุภัทร ฮาสุวรรณกิจ โรงพยาบาลจะนะ  จังหวัดสงขลา 36. นายอานิตย์ พันธุ์คง 145  หมู่ที่  3  ตำบลวัดจันทร์  อำเภอระโนด  จังหวัดสงขลา 37. นายประกอบ หลำโส๊ะ 23  หมู่ที่  3  ตำบลตลิ่งชัน  อำเภอจะนะ  จังหวัดสงขลา 38. นายรอหีม สะอุ 581  หมู่ที่  2  ตำบลตลิ่งชัน  อำเภอจะนะ  จังหวัดสงขลา 39. นางหทัย วัฒนพันธุ์ ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียนจังหวัดสงขลา 40. นายมนิต หนูเพชร 16  หมูที่  3  ตำบลเกาะแต้ว  อำเภอเมือง  จังหวัดสงขลา 41.  นายชาคริต โภชะเรือง 859/71  หมู่ที่  1  ตำบลควนลัง  อำเภอหาดใหญ่  จังหวัดสงขลา

สรุปการประชุม คุณบรรเจต  นะแส
ในฐานะวิทยากรกระบวนการได้พูดคุยทักทายและได้ให้ผู้ที่มาเข้าร่วมประชุมทุกท่านทำการแนะนำตัวเพื่อจะได้รู้จักและคุ้นเคยกันก่อนที่จะเริ่มพูดคุยในเรื่องการจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลาประเด็นเกษตร

นายแพทย์สุภัทร&nbsp;  ฮาสุวรรณกิจ<br />
เลขาอนุกรรมการสร้างเสริมสุขภาพแบบบูรณาการ&nbsp; ได้กล่าวชี้แจงวัตถุประสงค์ในการจัดเวทีจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลาในประเด็นเกษตร&nbsp; และผลจากการจัดเวทีในวันนี้ทำให้เห็นได้ว่าผู้ที่มาเข้าร่วมการประชุมมีความหลากหลาย&nbsp; ในการจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลาทางองค์การบริหารส่วนตำบลได้สนับสนุนในเรื่องงบประมาณ&nbsp; ส่วนผู้ว่า&nbsp; CEO&nbsp; สนับสนุนนโยบาย
แผนสุขภาพจังหวัดสงขลาจะลงลึกแค่ไหน&nbsp; สถานการณ์ในจังหวัดเป็นอย่างไร&nbsp; แล้วเราจะทำอะไรกัน&nbsp; ในระดับยุทธศาสตร์การจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลาไม่จำเป็นต้องทำให้สมบูรณ์แบบอย่างที่นักวิชาการคิด&nbsp; ในการจัดทำแผนจะต้องเป็นยุทธศาสตร์และเนื้อหาที่สามารถทำได้จริง&nbsp; (สิ่งที่อยากได้)ซึ่งวันนี้ยุทธศาสตร์ระดับโครงการจะต้องมานั่งคุยกันอีกที&nbsp;  ในการทำเกษตรอินทรีย์,&nbsp; เกษตรปลอดสารพิษ&nbsp; อยู่ที่ฐานคิดของทุกฝ่ายทั้งภาครัฐและภาคประชาชน&nbsp; ปัจจุบันทำอย่างไรให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางความคิด&nbsp; คนที่ทำเกษตรอินทรีย์และเกษตรปลอดสารพิษเป็นคนกลุ่มเล็กๆที่ต่อสู้กับกระแสทุน
ในการจัดทำแผนสุขภาพเป็นการจัดทำแผน&nbsp; 2&nbsp; ปี&nbsp; แผนสุขภาพถือเป็นอุปกรณ์ชิ้นหนึ่งที่จะผลักดันสู่นโยบาย&nbsp; เป็นการทำงานในแนวราบเชื่อมร้อยกันเป็นเครือข่ายร่วมกันคิดร่วมกันผลักงาน

คุณวิรัช  แก้วดำ  (เกษตรจังหวัดสงขลา)  รับผิดชอบโครงการอาหารปลอดภัย กล่าวถึงสถานการณ์ปัจจุบันในเรื่องอาหารปลอดภัยเป็นเรื่องที่พูดยากเพราะเป็นประเภทสะสมเนื่องจากถ้าได้เห็น  ได้ยิน  ก็จะเกิดอาการกลัวแต่เมื่อเวลาและเหตุการณ์อันตรายและน่ากลัวผ่านไปสักพักคนก็มักจะลืมกันได้ง่าย  เวลาซื้อของคนส่วนใหญ่ชอบซื้อที่มีความสวยงามโดยไม่คำนึงถึงอันตรายที่จะเกิดขึ้น  แต่ถ้าอยากจะบริโภคผักผลไม้ที่ปลอดภัยก็จะต้องปลูกไว้กินเองจะเป็นการดีมาก

อาจารย์ภานุ  พิทักษ์เผ่า กล่าวว่าประเด็นเกษตรและอาหารที่ปลอดภัยมีความหลากหลาย  และความหลากหลายเป็นความดี  ความจริง  ความงาม  และในความหลากหลายที่มากันในวันนี้ทั้งหมด  17  เครือข่ายด้วยกัน  (กลุ่ม) ตัวอย่างกลุ่มเรื่องเกษตรเพื่อสุขภาพและอาหารปลอดภัย โรคมะเร็งเกิดจาก  ยาฆ่าแมลง  สารเคมี  เกิดอาการตั้งแต่การหายใจ  เจ็บคอ  เริ่มต้นจะเริ่มเป็นเม็ดถั่วเขียว  นานๆไปลูกและเมียจะต้องหยอดน้ำข้าวต้มให้กิน  ปัจจุบันวิถีชีวิตของชาวใต้ขึ้นอยู่กับสวนยางพารามากเกินไป  อาหารการกินแม้กระทั่งผักปลาก็ต้องซื้อมาจากตลาด ความเป็นเครือข่ายหรือครอบครัวต้นแบบ  คือ  มีข้าวให้กิน  การผลิตอาหารปลอดภัยสิ่งนี้เราทำได้  เกษตรกรต้องร่วมกันคิดร่วมกันทำ  เริ่มจากการทำน้ำหมักชีวภาพจากเศษปลา  เปลือกหอย การนำน้ำหมักมาใช้  จุลินทรีย์พื้นบ้านมีหลักการ  IMO  (ชื่อย่อ)  จุลินทรีย์ในท้องถิ่น  ในการนำมาใช้  น้ำหมักมาผสมน้ำ  1/500  ในการทำนาทางเครือข่ายไม่ใช้ปุ๋ยเคมีเลยผลิตข้าวได้  กว่า100  ถัง/ไร่ ในการจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลา  ทำยังไงให้เกษตรกรหลุดพ้นจากการโฆษณาชวนเชื่อ  เวลารดน้ำจะเป็นการจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ  เป็นเกษตรเพื่อสุขภาพ  ต้นทุนในการผลิตถูก  "กินทุกอย่างที่ปลูก  ปลูกทุกอย่างที่กิน สิ่งที่น่าเป็นห่วง  ทางกองทัพภาคที่  4  ลงไปอำเภอจะนะ  ได้ทำการส่งเสริมการใช้  EM  ถือได้ว่าเป็นสิ่งที่ดีในระดับหนึ่ง  แต่การที่เราใช้  EM  เราก็ยังต้องพึ่งบริษัทอยู่ดี  ไม่ถือว่าเป็นการพึ่งตนเอง

แบ่งกลุ่มย่อย โจทย์:  เกษตรอินทรีย์วิถีไท  เติบโตมั่นคงในจังหวัดสงขลา  ต้องทำอะไรบ้าง  (ที่ทำได้จริง)

นำเสนอ กลุ่มที่  1 พัฒนาศักยภาพผู้ผลิต 1. ด้านปริมาณและคุณภาพ 2. สร้างความหลากหลายและต่อเนื่อง 3. มีระบบการตรวจสอบคุณภาพ  (สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภค) กิจกรรมด้านผู้ผลิต 1. พัฒนาให้มีศูนย์เรียนรู้เกษตรอินทรีย์ประจำตำบล 2. มีศูนย์ประสานหรือองค์กรการบริหารจัดการการตลาดทุกระดับ

ด้านผู้บริโภค สร้างกระแสการบริโภคอาหารปลอดภัย - ให้ความรู้เผยแพร่ประชาสัมพันธ์ - สร้างความเชื่อมั่นโดยมีศูนย์บริการการตรวจสอบสารพิษตกค้าง

หน่วยงานสนับสนุน 1. หน่วยงานปรับบทบาทให้เอื้อต่อการทำกิจกรรมในพื้นที่และลดความซ้ำซ้อน 2. หน่วยงานของรัฐควรเปลี่ยนบทบาทมาทำงานเชิงรุกมากขึ้น

กลุ่มที่  2 เป้าหมาย 1. จัดทำข้อมูลระดับหมู่บ้าน 2. ให้  อปท.  จัดทำแผนงานเกษตรอินทรีย์ระดับตำบล 3. ให้คนในชุมชนร่วมคิด-ร่วมทำปละร่วมใช้  / แก้ปัญหา 4. ใช้วัตถุดดิบในท้องถิ่นให้มากที่สุด 5. สร้างแปลงต้นแบบ 6. ประชาสัมพันธ์ผลผลิตที่ได้จากแปลงต้นแบบ 7. ให้หน่วยงาน/ภาครัฐที่มีอำนาจหน้าที่ตรวจสอบ/ควบคุม/ห้ามนำเข้า/ห้ามจำหน่ายสารเคมีที่มีพิษ

กลุ่มที่  3 เป้าหมาย 1. จัดอบรมอาสาเรื่องเกษตรอินทรีย์ในชุมชนหมู่บ้านละ  3-5  คน 2. รณรงค์ให้ทุกคนรู้จักพึ่งตนเอง  (กินทุกอย่างที่ปลูก  ปลูกทุกอย่างที่กิน) 3. จัดการเรียนรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ในชุมชน  เช่น  การทำปุ๋ยอินทรีย์/ การทำแปลงสาธิตแบบองค์รวม 4. จัดทำข้อมูลที่ปลูกผักอินทรีย์ 5. จัดทำครอบครัวต้นแบบ 6. สร้างจิตสำนึกให้เห็นค่าของการทำเกษตรอินทรีย์
7. เปรียบเทียบระหว่างปุ๋ยอินทรีย์กับปุ๋ยเคมีต่างกันยังไง 8. ร่วมกันผลักดันกับองค์กรส่วนท้องถิ่นภายใต้แผนชุมชน 9. สร้างเครือข่ายเชื่อมโยงแลกเปลี่ยนความรู้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง/ชุมชน 10. จัดทำเอกสารเผยแพร่การทำปุ๋ยอินทรีย์ให้กับเยาวชน/ชุมชนเพื่อปลูกจิตสำนึก 11. สร้างศูนย์เรียนรู้กับองค์กรชุมชน 12. จุดจำหน่ายสินค้าปลอดสารพิษในชุมชนและจัดเพ็คเก็จทัวร์  อิ่มละ  50  บาท


กลุ่มที่  4 เป้าหมายต้องทำอะไรบ้าง 1. การจัดการเรียนรู้ปัญหา 2. ศึกษาให้เข้าใจ 3. สู่การปฏิบัติจริง ปัญหาของหาของการเกษตรวิถีไท 1. หลงทางในการทำเกษตรแบบเคมี 2. รู้ไม่จริงในด้านการผลิตอาหารที่ไม่ปลอดปลอดภัย 3. ยังปฏิบัติโดยปฏิเสษเกษตรแบบธรรมชาติ 4. ขาดจิตสำนึกในการทำเกษตรอินทรีย์ 5. หลักสูตรการเรียนท้องถิ่นการเกษตรอินทรีย์ยังไม่ทั่วถึง 6. ขาดข้อมูลการเรียนรู้เรื่องเกษตรอินทรีย์ 7. ขาดการประชามสัมพันธ์ 8. นโยบายรัฐไม้เอื้อต่อเกษตรอินทรีย์ 9. ผู้ผลิตเอาเงินเป็นตัวตั้งหรือผลกำไรละความสะดวกรวดเร็วเป็นหลัก 10. ไม่นำหลักธรรมมาใช้ในการประกอบอาชีพ วิธีแก้ปัญหา 1. การเรียนรู้ -  ศึกษาปัญหา -  เก็บข้อมูล -  วิเคราะห์ข้อมูล -  การทำประชาคมเกี่ยวกับอาหารปลอดภัย -  หาแนวทางแก้ปัญหา 2. จัดการอบรมและศึกษาจากสถานที่ปฏิบัติจริง 3. หนุนเสริมในแปลงเพื่อให้เกิดการเรียนรู้โดยการปฏิบัติจริง 4. จัดให้มีเวทีแลกเปลี่ยนเกษตรอินทรีย์เพื่อสร้างเครือข่าย 5. เชื่อมโยงเครือข่ายทุกระดับ 6. ประสานหน่วยงานภาคีเพื่อสร้างความร่วมมือ 7. จัดทำสื่อประชาสัมพันธ์  รณรงค์ในการทำเกษตรอินทรีย์  แก่ผู้ผลิตและผู้บริโภค