สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

รายงานการประชุมการจัดทำแผนสุขภาพจังหวัดสงขลา ประเด็นเด็กและเยาวชน วันที่ 11 เมษายน  2549 ณ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา

ผู้เข้าร่วมประชุม 1. นายอาภิชาติ  สุทธิโพธิ์ 2. นายบรรเจต  นะแส 3. นพ. สุภัทร  ฮาสุวรรณกิจ 4. นางสุมนา  จงรุ่งโรจน์ 5. นางญดา  สาโส๊ะ 6. น.ส. รัชนี  เกื้อนุ้ย 7. นายสิทธิศักดิ์  ตันมงคล 8. น.ส. กรรณิดา  ปานดำรงค์ 9. น.ส.นาตยา  เพชรัตน์ 10. นายวิรัช  วรรณโร 11. น.ส.โสรยา  คงแก้ว 12. น.ส. กมลทิพย์  อินทะโณ 13. นายทรงพล  พยนต์ภาค 14. นางรัชนีกูล  ชนะวรรณโณ 15. นางนงลักษณ์  ศรีชยาภิรัตน์ ผญ.บรรเจตแจ้งผู้เข้าร่วมว่า  เนื่องจากจังหวัดสงขลามีองค์กรต่างๆเยอะมากที่ทำงานในประเด็นเด็กและเยาวชนซึ่งยังเป็นการแยกส่วนกันทำ ดังนั้นน่าจะมีการบูรณาการการทำงานร่วมกันโดยความร่วมมือจากหลายภาคส่วน  ความคาดหวังคือต้องการใช้แผนสุขภาพเป็นเครื่องมือขับเคลื่อนเด็กและเยาวชนให้ไปข้างหน้าโดยเฉพาะเรื่องของสุขภาวะองค์รวม ที่จะครอบคลุมถึงทุกเรื่อง  และเป็นโอกาสดีที่ผู้ว่าราชการจังหวัด องค์การบริหารส่วนจังหวัดร่วมด้วย  แต่ปัญหาคือเป็นจังหวะที่มีความเร่งรีบจนเกินไป เพราะเพื่อให้ทันงาน 4 ปี ส.ส.ส.
ดังนั้นเพื่อให้เห็นทิศทางต่อไป การพบกันในครั้งนี้ก็คาดหวังว่าเป็นการร่างตุ๊กตาเพื่อให้ทันเวลา  แต่หลังจากนี้คิดว่าสามารถจะเดินต่อไปได้
เยาวชนกับสถานการณ์ปัจจุบัน พบว่า 1. มีพฤติกรรมเสี่ยงในเรื่องเพศ  ส่งผลให้เกิด การตั้งครรภ์ไม่พึงประสงค์  ตั้งครรภ์ในวัยกำลังเรียน การคลอดแล้วทิ้ง  การทำแท้ง ก่อให้เกิดปัญหาทางสังคม
2. ปัญหายาเสพติดในสถานศึกษา โดยเยาวชนตกเป็นเครื่องมือการหาผลประโยชน์ของผู้ใหญ่ 3. ปัญหาภาวะโภชนาการในโรงเรียน  เพราะพ่อแม่ไม่ได้ดูแลเด็กในเรื่องของโภชนาการ โดยพบว่านักเรียน 80 %  ไม่ได้รับประทานอาหารมาโรงเรียน 4. การจัดการสิ่งแวดล้อมพบว่าในรอบสถานศึกษาเป็นโรงงานอุตสาหกรรม ที่มีมลพิษ ทั้งเรื่องกลิ่นและมลพิษจากสารเคมีต่างๆ ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเด็ก 5. ปัญหาครอบครัวแตกแยก  เยาวชนถูกทอดทิ้ง พบว่าทุกโรงเรียนมีเด็กที่ไม่ได้อยู่กับพ่อหรือแม่ แต่อยู่กับคนอื่นทำให้ไม่ได้รับการดูแลที่ดีพอ เป็นปัญหาส่งผลต่อสุขภาพจิตของเด็ก เยาวชน ทำให้เยาวชนไม่สามารถเผชิญกับปัญหาที่ตัวเองรับได้  และเด็กบางส่วนแม้จะอยู่กับครอบครัวแต่ปรากฏว่าเด็กยังขาดความรักความอบอุ่น เพราะครอบครัว ขาดการแสดงออก  ดังนั้นปัญหาน่าจะอยู่ที่ผู้ใหญ่  การแก้ก็ต้องแก้ที่ผู้ใหญ่ที่ต้องมีการชี้นำที่ถูกต้อง
6. สังคมมองปัญหาไม่สอดคล้อง  คือผู้ใหญ่มักคิดว่าเยาวชนมีปัญหา แต่ควรจะคิดว่า "เยาวชนต้องเผชิญกับปัญหา...."  ควรปรับทรรศนะของสังคม อย่าโทษเด็ก แต่ให้โทษผู้ใหญ่ 7. สื่อไม่เหมาะสม  โดยเฉพาะสื่อที่ผลิตทางโทรทัศน์ที่ไม่สร้างสรรค์สังคม สะท้อนแบบอย่างที่ไม่ดี เช่น เรื่องเพศ    อาชญากรรม  ซึ่งยังน้อยที่ผู้ปกครองจะบอกว่าเป็นเรื่องไม่ถูกต้อง  การแสดงออกทางอารมณ์ที่เด็กเลียนแบบจากละคร เป็นการปลูกฝังนิสัยเด็กตามตัวละครในทางอ้อม  การสื่อสารเรื่องเพศที่เป็นไปแบบอ้อมๆ ไม่ได้ถูกสื่อสารให้เข้าใจ ถูกปิดกั้น  หรือ มีการขยายคำต่างๆทำให้เป็นปัญหา 8. หลงใหลวัตถุนิยมและค่านิยมใหม่ๆที่เป็นไปในทางที่เสื่อม  เช่น การนิยมไปห้างสรรพสินค้า  หลงแฟชั่น 9. เด็กไม่รู้จักคุณค่าของตัวเอง
10. ระบอบการศึกษาที่ไม่ส่งเสริมให้เด็กเท่าทันสังคม  เท่าทันสื่อ เพราะเน้นเรื่องการส่งเสริมทางวิชาการมากกว่า การจัดกระบวนการเรียนการสอนในโรงเรียนทุกระดับชั้น ต้องมีกระบวนการหลักสูตรเพศศึกษา และโรงเรียนต้องทำหลายเรื่องให้เป็นเรื่องเดียวกันคือเรื่องเยาวชน 11. ผู้ใหญ่ชั่วปกติ ทำให้เด็กเห็นเป็นเรื่องปกติที่สามารถทำได้ 12. ชุมชนอ่อนแอ ผู้นำชุมชนไม่ได้ใส่ใจเรื่องของเยาวชน ไม่ได้นำเด็กเข้ามาในกระบวนการมีส่วนร่วมต่างๆ ทั้งที่เด็กมีพลังที่ขับเคลื่อนเยอะ  และบางครั้งความเท่าทันต่อสิ่งต่างๆผู้ใหญ่ก็ไม่เท่าทัน การสื่อสารกับเด็กก็จะมีปัญหา  ทำให้เกิดทายาทที่อ่อนแอทางสังคม 13. เด็กขาดทักษะในเรื่อง - การคิดวิเคราะห์ ถ้าเรามีกระบวนการจะนำไปสู่การแก้ปัญหาด้วยตัวเอง
- การจัดการอารมณ์  เด็กมีความบกพร่องในการจัดการอารมณ์  ทำให้เด็กสามารถที่จะเป็นเหยื่อของสังคมได้ทุกเรื่อง - ทักษะการสื่อสาร 14.  เกิดจากภาพรวมใหญ่ทั้งหมดของสังคมที่ที่มีปัญหา  ผู้ใหญ่เองก็ถูกกระทำ ทำให้เด็กต้องค้นหาที่ๆ  ตัวเองอยู่แล้วมีความสุข  ทำให้เสี่ยงต่อการมั่วสุมอยาบมุข สร้างสมพฤติกรรมแย่ๆจากสื่อ

ยุทธศาสตร์ 1. เสริมพลังกลุ่มเด็ก 1.1 สร้างกิจกรรมในช่วงปิดเทอมที่เด็กสนใจ 1.2 ให้การเรียนรู้เรื่องทักษะชีวิต  เพศศึกษา 1.3 ค้นหาศักยภาพของเด็กว่าเด็กชอบอะไร 2. สร้างเครือข่ายทางสังคมให้แก่เด็ก 3. เพิ่มพื้นที่สาธารณะของเด็ก 3.1 พื้นที่ลานชุมชน 3.2 พื้นที่ทางอากาศ/วิทยุชุมชน 3.3 การหนุนเสริมเด็กที่มีอยู่แล้ว 3.4 พื้นที่อินเตอร์เนต 4. ผู้ใหญ่ที่เกี่ยวข้อง 4.1 โรงเรียน
4.2 ขยายเครือข่ายโรงเรียนสร้างเสริมสุขภาพให้เป็นรูปธรรม โดยการดึงชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมรวบรวมและสนับสนุนครูนอกกรอบในการเพิ่มหลักสูตรทักษะชีวิต 4.3 ศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่ 4.4 สร้างกลไกระดับจังหวัด เสนอในเชิงนโยบาย โดยหาพื้นที่นำร่อง  เช่น อบต. โรงเรียน  แล้วขยายผลให้เต็มพื้นที่ โดยมีกลไกกลางมาร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูล น.ส.โสรยา  คงแก้ว / บันทึก พิมพ์