สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

ภูมิปัญญาโพ้นทะเลสู่ควนเนียง"น้ำแข็งขูด"ไม่ได้กิน ไปไม่ถึง


"อากาศร้อนๆ อย่างนี้ ได้น้ำแข็งขูดสักแก้วก็คงจะดี"

เมื่อ กล่าวถึง "น้ำแข็งขูด" หลายท่านคงจะสงสัยว่าคืออะไรกันแน่ น้ำแข็งขูดคือ การใช้ก้อนน้ำแข็งแท่งสี่เหลี่ยมมาขูดกับแผ่นเหล็กแล้วกลายเป็นฝอย หลังจากนั้นจึงใส่ มันเชื่อม เฉาก๊วย ลอดช่องสิงคโปร์ เป็นต้น แล้วก็เติมน้ำหวาน ซึ่งมีหลากสีหลายรส แล้วแต่ความต้องการของลูกค้า

เรื่องราวแห่ง "น้ำแข็งขูด" นี้ได้เริ่มต้นขึ้นที่ อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา มาตั้งแต่ประมาณ ปี.พ.ศ. 2500 โดยชาวจีนโพ้นทะเล และได้สืบทอดกันมาเป็นรุ่นๆ ซึ่ง แป๊ะท้าย พ่อค้าน้ำแข็งขูดยุคแรกๆ อายุ 85 ปี ซึ่งเริ่มขายมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2506
อยู่บ้านเลขที่ 579/5 ม.2 ตำบลรัตภูมิ อำเภอควนเนียง ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า แต่เดิมตนเป็นคนจีนแผ่นดินใหญ่ อาศัยอยู่ที่ ซัวเถา และได้เดินทางมาเมืองไทยโดยทางเรือ ช่วงแรกๆ ก็มาอยู่ที่หาดใหญ่ทำงานสารพัด และได้คิดทำน้ำแข็งทุบ แล้วใส่น้ำหวาน
หลังจากนั้นก็ย้ายมาอยู่ที่ ควนเนียง

สมัยนั้นมี เฮียเลี้ยง ขายน้ำแข็งขูด อยู่ก่อนแล้ว จึงเริ่มต้นในการคิดสูตรน้ำแข็งขูด เช่น ใส่ลอดช่องเขียว หรือการเพิ่มกลิ่นรสให้ถูกใจลูกค้า ในช่วงนั้นในควนเนียงมีอยู่ 6 เจ้าที่ขายอยู่ ตั้งกันคนละมุมในบริเวณตลาดควนเนียง ขายดีมาก จนถึงปัจจุบันก็เพิ่งเลิกขายไปเพราะหัวเข่าไม่ดี สาเหตุมาจากการยืนขูดน้ำแข็งมานานนับ 10 ปี

และในปัจจุบันนี้ "น้ำแข็งขูด" ก็ยังมีการสืบทอดอยู่จากรุ่นต่อรุ่น ดั่งที่ สุนี ศิละศาลติพงศ์ แม่ค้าน้ำแข็งขูด อายุ 52 ปี บ้านเลขที่ 286 ม. 2 ตำบลรัตภูมิ อำเภอควนเนียง ได้กล่าวถึงอาชีพขาย น้ำแข็งขูดที่สืบต่อมาจากย่า ว่า ในสมัยนั้น ตาซึ่งเป็นชาวจีนโพ้นทะเล เป็นคนเริ่มขายเป็นเจ้าแรก ในช่วงแรกก็จะเร่ขายตามบ้านแต่ในช่วงหลังจึงมาตั้งขายที่หลังสถานีรถไฟควนเนียง

ส่วนตัวเองได้สืบทอดการทำน้ำแข็งขูดมาจาก ย่า ตนเริ่มขายน้ำแข็งขูดเมื่ออายุ 17-18 ปี และมีการคิดค้น น้ำหวานที่มีรสชาติต่าง ๆ เช่น น้ำซาซี่ และปรับปรุงเครื่องผสมในน้ำแข็งให้มีความหลากหลายขึ้น เช่น การเพิ่มถั่วดำต้ม ถั่วคั่ว หรือการใส่นมสดเพื่อเพิ่มความหอมมัน ซึ่งในตลาดควนเนียงตอนนี้ก็มี อยู่ 4 เจ้าด้วยกัน แต่ละเจ้าก็ได้รับการถ่ายทอดมาจากเครือญาติที่ขายอยู่เดิมเช่นกัน

เมื่อก่อนขาย แก้วละ 50 สตางค์ แต่ในปัจจุบันต้องขาย แก้วละ 8 บาท เพราะค่าใช้จ่ายในวัตถุดิบเพิ่มสูงขึ้น แต่ก็ยังมีลูกค้าเข้ามาอย่างมากมายเหมือนกับสมัยอดีต ยิ่งในเดือนเมษาหน้าร้อนจะขายดีเป็นพิเศษ

สุนี ได้พูดทิ้งท้ายไว้ว่า รู้สึกภูมิใจในอาชีพนี้ เพราะบรรพบุรุษเขาทำมาให้เรามีอาชีพในการดำเนินชีวิต และเป็นเอกลักษณ์ของควนเนียงเ พราะไม่มีที่ไหน นอกจากที่ควนเนียงเท่านั้นที่จะได้กินน้ำแข็งขูดรสอร่อย ดั่งที่ว่า

"ใครมาถึงควนเนียง ถ้าไม่ได้กินน้ำแข็งขูด ก็แสดงว่ายังมาไม่ถึงควนเนียง" ขจร เพชรพรหมศร อายุ 38 ปี บ้านเลขที่ 360 ม.2 ตำบลรัตภูมิ อำเภอควนเนียง ซึ่งเป็นลูกค้าประจำน้ำแข็งขูด กล่าว และว่า ชอบมากินน้ำแข็งขูดเป็นประจำตั้งแต่สมัย รุ่นพ่อจนมาถึงตน เพราะรสชาติอร่อยไม่เหมือนใคร และไม่มีที่ไหนที่จะได้กินนอกจากที่ควนเนียงเท่านั้น

เรื่องราวแห่งตำนาน "น้ำแข็งขูด" เป็นอีกหน้าหนึ่งที่ยังไม่ค่อยมีใครรู้ เพราะภูมิปัญญาการสั่งสมประสบการณ์และการถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น จึงเป็นมรดกทางวัฒนธรรมทางด้านอาหารการกินที่ยังไม่เลือนหายไปจากความทรงจำตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน จนเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของอำเภอควนเนียง

โดย Focus Team