สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

เวทีโครงการพัฒนาเครือข่ายเพลงเรือลดอุบัติเหตุนักเรียนจังหวัดสงขลา วันที่ 23 มีนาคม 2549 ณ โรงเรียนบางกล่ำวิทยารัชมังคลาภิเษก อ.บางกล่ำ จ.สงขลา

ผู้เข้าร่วมกิจกรรม นักเรียนของอำเภอบางกล่ำ 5 โรงเรียน ได้แก่ โรงเรียนบางกล่ำวิทยา รัชมังคลาภิเษก โรงเรียนวัดท่าเมรุ โรงเรียนวัดบางหยี โรงเรียนบ้านบางกล่ำ ศูนย์ฝึกศิลปินพื้นบ้านอำเภอบางกล่ำ จำนวน 100 คน

• บันทึกการประชุม 9.00 -09.15 น. พิธีเปิด นายนครินทร์ ชาทอง กล่าวรายงาน ต่อท่านรองผู้อำนวยการสำนักเขตพื้นที่การศึกษาเขต 2 ประธานในพิธี เปิดโครงการฯ ที่มีแนวคิดสืบเนื่องจากปัญหาอุบัติเหตุของจังหวัดสงขลา ตามรายงานผู้ป่วยที่ประสบอุบัติเหตุ ของ รพ.สงขลานครินทร์ ที่มีเป็นจำนวนมาก ในปี 2542-2543 พบว่ามีสาเหตุจากการขนส่งมากเป็นอันดับ 1 ทำให้อุบัติเหตุจราจรเป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้คนสงขลาเสียชีวิต และมีกลุ่มเสี่ยงที่น่าเป็นห่วงคือเยาวชน ที่เสียชีวิตมากถึง 30% ของผู้เสียชีวิตทั้งหมด มีทั้งเป็นผู้ขับขี่และไม่ได้ขับขี่

เยาวชนอยู่ในภาวะเสี่ยงของอุบัติเหตุ การเรียนรู้ที่เกิดจากผลเสียหายจากการเกิดอุบัติเหตุ การเรียนรู้จึงเป็นกลวิธีให้เกิดความตระหนัก แต่การแก้ปัญหาดำเนินการอยู่ในผู้ที่เกี่ยวข้องไม่มากนัก สังคมยังขาดการมีส่วนร่วม ขยายกลุ่มผู้มีบทบาทให้เข้ามากระตุ้นให้เกิดการรักษาความปลอดภัยบนถนนมากขึ้น

เพลงเรือแหลมโพธิ์ มีการร้องเล่นอยู่ในพื้นที่จังหวัดสงขลามานาน มีการบันทึกเรื่องราวท้องถิ่น เป็นสื่อสะท้อนประเพณีวัฒนธรรมทุกด้าน ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ สาธารณสุข เป็นสื่อท้องถิ่นที่ดีในการปรับใช้รณรงค์ลดอุบัติเหตุ และได้ร่วมกับเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา ผลักดันให้เกิดโครงการนี้ขึ้น โดยได้รับงบสนับสนุนจาก สสส. เป็นทุนดำเนินการให้เกิดกิจกรรมหลัก คือ ค้นหาปัญหาพื้นฐานการเกิดอุบัติเหตุ รณรงค์เพลงเรือลดอุบัติเหตุ ประชุมเชิงปฎิบัติการเพลงเรือลดอุบัติเหตุ การประกวดเพลงเรือลดอุบัติเหตุ และรณรงค์เพลงเรือลดอุบัติเหตุ

นายสมนึก ผิวทอง รองผู้อำนวยการสำนักเขตพื้นที่การศึกษาเขต 2  มีความยินดีที่มาเป็นประธานเปิดโครงการ เห็นด้วยกับสภาพปัญหาของสังคมในเรื่องความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สินบนถนน และสนับสนุนโรงเรียนที่ร่วมกิจกรรม ใช้ความรู้ความสามารถไปปฎิบัติให้เกิดประโยชน์กับสังคม มาที่นี่ได้พบสิ่งใหม่ๆหลายประการ คือสถานที่ประชุม และการละเล่นเพลงเรือ

เรื่องอุบัติเหตุ เป็นเรื่องของคน เป็นเหตุที่เกิดโดยไม่คาดฝัน เป็นเหตุสุดวิสัย แต่บางเรื่องเราป้องกันได้ เพราะเราก่อให้เกิด เช่น อุบัติเหตุบนถนน ที่เกิดจากความประมาท บางครั้งคึกคนอง บางครั้งประมาทด้วยฤทธิ์สิ่งเสพติด

แสดงความยินดีกับเจ้าของโครงการที่เป็นส่วนหนึ่งของสังคม มาแก้ปัญหานี้ อย่างน้อยนักเรียนที่มาร่วมโครงการจะเกิดความตระหนัก และนำไปขยายผลไปยังเพื่อนๆ และสังคมต่อไป

เพลงเรือมาเกี่ยวข้องกับอุบัติเหตุได้อย่างไร จริงๆพวกเราก็ช่วยได้มาก เพราะเพลงคนจะจำได้ง่าย ฟังแล้วเกิดความตระหนัก เตือนใจ ให้เกิดสติ โดยเฉพาะเพลงเรือที่เกี่ยวกับวิถีชีวิต ผู้มาร่วมก็ได้ทั้งเรียนรู้วิถีชีวิตดั้งเดิมและเป็นสื่อกระตุ้นให้คนได้ตระหนักถึงเรื่องการลดอุบัติเหตุ

09.30 -09.45 น. การแสดงสาธิตเพลงเรือประยุกต์ โดยคณะเพลงเรือนักเรียนโรงเรียนบางกล่ำวิทยารัชมังคลาภิเษก 09.45 - 10.30 น. การบรรยายให้ความรู้เรื่องกฎหมายจราจร ดาบตำรวจนิกร คชรัตน์ จากสถานีตำรวจภูธรอ.บางกล่ำ ปฎิบัติหน้าที่จราจรมา 18 ปีแล้ว  มีความเห็นว่าการจราจรเป็นปัญหาสังคมที่จะต้องมีการแก้ไขอยู่ตลอด สร้างความสูญเสียให้สังคมและประเทศชาติมหาศาล
โครงการนี้จะมีประโยชน์กับสังคมเป็นอย่างมาก การใช้ทางร่วมกันของผู้ขับขี่ คนเดินเท้าและรวมถึงการไล่ต้อนสัตว์ ทุกคนที่เดินทางมาร่วมโครงการวันนี้ ทุกคนก็มาตามเส้นทางจราจร และในวันนี้ก็มีข้อแนะนำในเรื่องการจราจรหลายเรื่อง

สาเหตุการเกิดอุบัติเหตุมีหลายประการ เช่น สภาพดินฟ้าอากาศ สภาพถนน ความรอบรู้เกี่ยวกับกฎหมายจราจร ความรอบรู้เส้นทาง มารยาทการขับ ความประมาท(ทั้งที่รู้และไม่รู้กฏจราจร เช่น ฝ่าไฟแดง ไม่สวมหมวกกันน็อค ขับรถย้อนศร แข่งรถบนถนน ถึงทางร่วมทางแยกให้ลดความเร็ว) สาเหตุส่วนใหญ่มาจากความประมาท รู้กฎจราจรแต่ไม่ปฎิบัติตาม

อยากให้นักเรียนเป็นสื่อถึงผู้ปกครอง เวลาขับรถออกไปให้ปฎิบัติตามกฏจราจร

อำเภอบางกล่ำเกิดอุบัติเหตุบ่อย ถนนลพบุรีราเมศวร์ฝนตกถนนจะลื่น ทำให้เวลาเกิดจะเป็นการเกิดอุบัติเหตุหมู่ ขณะเดียวกันเจ้าหน้าที่ประกันภัยก็ทำให้เกิดความล่าช้า รอรถยกของบริษัท ไม่สามารถเคลียร์รถจากเส้นทางรบกวนการจราจรโดยภาพรวม

ในกรณีที่เป็นรถฉุกเฉิน ฝ่าไฟแดงก็ได้ มีเหตุเกิดที่แยกบิ๊กซี รถฉุกเฉินชนกับมอเตอร์ไซด์ที่ขับมาตามเส้นทาง มาถึงทางแยก ไฟเขียว ไม่ได้ชะลอความเร็ว รถพยาบาลมาจากลพบุรีราเมศวร์เลี้ยวขวาเข้ามา ถามว่าใครผิด...มาถึงทางร่วมทางแยก หากว่าลดความเร็วลง อุบัติเหตุจะไม่เกิด

รถที่นำมาใช้บนท้องถนนก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่ง ทุกวันนี้ถนนลพบุรีราเมศวร์เป็นที่ประลองความเร็วของกลุ่มวัยรุ่น แก๊งค์ซิ่งรถ ก็เป็นปัญหาของสังคม รถที่นำมาแข่งก็มีการดัดแปลงสภาพ

การนำรถเข้าจอด อย่างน้อยต้องให้สัญญาณ การจอดรถต้องดูว่าตรงไหนบ้างที่ห้ามจอด การหยุดรถมีกรณีเดียว คนขับต้องนั่งที่พวงมาลัย เครื่องยนต์ติด กรณีที่จอดคือ คนขับไม่อยู่ เครื่องยนต์ดับ และคนขับไม่อยู่ เครื่องยนต์ติด

ตรงไหนบ้างที่ห้ามจอด? บนทางเท้า ทางร่วมทางแยก ระยะสิบเมตรจากทางร่วมทางแยก บนสะพาน ในอุโมงค์ ปากทางเข้าออกอาคาร เขตปลอดภัย(เกาะกลางถนน) ที่คับขัน(ที่มีการจราจรพลุกพล่าน) ก่อนถึงป้ายหยุดรถประจำทาง ระยะสามเมตรจากตู้ไปรษณีย์ ในที่ห้ามจอด เช่น ขาวเหลือง(หยุดจอดส่งผู้โดยสารได้ แต่ห้ามจอด) ขาวแดง

กีดขวางการจราจร เช่น จอดขวางถนน

การห้ามแซง จะจำกัดบนสะพาน ก่อนถึงทางร่วมทางแยก บนทางร่วมทางแยก

แซงเส้นทึบ (เส้นสีเหลืองบนถนน)

ห้ามกลับรถ ก็มีทางร่วมทางแยก ในอุโมงค์ ในที่มีเครื่องหมายห้ามกลับรถ

สัญญาณและเครื่องหมายจราจร ก็มีสัญญาณไฟ(แดง-หยุด และให้หยุดรถหลังเส้นสีขาว ไฟเหลือง ให้เตรียมหยุด ลดความเร็วลงเพื่อปฎิบัติตามสัญญาณไฟแดงที่ตามมา และไฟเขียวให้ไปได้ ไฟเหลืองหรือแดงกระพริบ ให้ดูความปลอดภัยสามารถขับรถผ่านไปได้) สัญญาณมือ(เจ้าหน้าที่เป็นผู้ปฎิบัติ หากมีกรณีมีสัญญาณไฟและมีเจ้าหน้าที่ปฎิบัติ ให้ยึดเจ้าหน้าที่ปฎิบัติเป็นหลัก ) สัญญาณธง สัญญาณนกหวีด (ใช้พร้อมสัญญาณมือ)

เครื่องหมายจราจรประเภทบังคับ ฝ่าฝืนเครื่องหมายที่แสดงมีความผิด เช่น เครื่องหมายหยุด ตรงทางร่วมทางแยก ทางสายเอกให้ดูถนนที่มีช่องเดินรถมากกว่า ถนนที่ตัดกันขับรถมามีป้ายหยุดแสดงว่าเป็นสายโท ให้หยุดแล้วดูว่ามีรถหรือไม่ เครื่องหมายป้ายให้ทาง ป้ายหยุดตรวจ(ตั้งได้ในกรณีมีเจ้าหน้าที่ควบคุม) ป้ายห้ามกลับรถ ป้ายห้ามจอด ป้ายจำกัดความเร็ว
เครื่องหมายจราจรประเภทเตือน เช่น ป้ายทางข้ามรถไฟ ทางแยก ทางโค้ง เป็นป้ายเตือนผู้ขับขี่เพื่อป้องกันการเกิดอุบัติเหตุ ไม่มีความผิดทางกฎหมาย

การทำใบอนุญาตขับขี่ อายุ 15 ปี สามารถทำได้ในกรณีรถไม่เกิน 50 ซีซี กรณีรถยนต์ ต้องมีอายุ 18 ปี

11.00 - 12.00 น. กลุ่มย่อย ค้นหาปัญหาพื้นฐานการเกิดอุบัติเหตุ ผญ.บรรเจต นะแส ให้โจทย์ผู้เข้าร่วม เล่าประสบการณ์ส่วนตัวที่ได้พบด้วยตัวเองหรือได้รับคำบอกเล่ามา ถึงประสบการณ์อุบัติเหตุ และร่วมแลกเปลี่ยนความเห็นในกลุ่ม ถึงสภาพการเกิดอุบัติเหตุ ช่วงเวลา สาเหตุ และแนวทางแก้ปัญหา

12.00 - 13.00 น. พักเที่ยง

13.00 - 15.00 น. กลุ่มย่อย ค้นหาปัญหาพื้นฐานการเกิดอุบัติเหตุ (ต่อ)

15.00 - 16.00 น. วิเคราะห์ข้อมูล กลุ่ม 1 นำเสนอเรื่องสยองขวัญรับปีใหม่ เป็นเหตุการณ์เมื่อ 2 ปีที่ผ่านมา ณ หมู่บ้านบางพลี มีรถเก๋งขี่ตามหลังรถจักรยานต์ยนตร์มาด้วยความเร็ว แล้วเลี้ยวโดยไม่เปิดไฟเลี้ยว ทำให้รถเก๋งพุ่งเข้าชนรถจักรยานต์ยนตร์ด้วยความแรง
สาเหตุ เกิดจากความประมาท
การแก้ปัญหา คนขับควรมีสติไม่ประมาทขณะขับขี่ และมีวินัยจราจร
ข้อคิด ความประมาทเป็นหนทางแห่งความตาย ให้มีสติในการทำทุกอย่าง

กลุ่ม 2 เล่าประสบการณ์อุบัติเหตุ ที่เห็นรถบรรทุก 6 ล้อบรรทุกกระสอบปุ๋ยพุ่งเข้าชนท้ายรถกะบะ 3 คันรวด แล้วพลิกคว่ำลงคูข้างถนน คนขับได้รับบาดเจ็บ สาเหตุ เกิดจากความประมาท

กลุ่ม 3 เล่าประสบการณ์ที่ขับขี่จักรยานยนต์ กลับจากงานบวช เข้าทางลัดหลังป่ายาง มีหมาตัวหนึ่งวิ่งตามหลัง ก็เลยชนเสาไฟฟ้า สาเหตุคือความประมาทและโกรธหมาที่วิ่งตามหลัง คิดจะไล่เตะหมา ไม่ระวังเสาไฟฟ้า

กลุ่ม 4 เล่าประสบการณ์ ที่กลับจากส่งเพื่อน ไปบนถนนที่มีแต่ลูกรัง ขากลับฝนตกและมีหมาวิ่งไล่ รถตกหลุม ยังโชคดีว่ามีสติกระโดดทัน สาเหตุเป็นเพราะฝนตกถนนลื่น มีหมาไล่กัด ถนนเป็นหลุม ทางแก้ควรขับรถช้าๆ ไม่ควรออกจากบ้านเวลาฝนตก และบอกอบต.ให้ทำถนนใหม่

กลุ่ม 5 เล่าประสบการณ์ที่เดินทางไปบ้านยาย ขากลับฝนตกหนัก ถนนลื่น มีรถอีกคันพยายามแซงแต่แซงไม่ได้ เลยชนท้ายรถอีกคัน สาเหตุเกิดจากความประมาท ฝนตกถนนลื่น ข้อคิด ควรตระหนักถึงคุณค่าของชีวิตที่มีชีวิตเดียว ทำอะไรให้คิดก่อนทำ

กลุ่ม 6 เล่าประสบการณ์บนถนนกลางดึกคืนหนึ่ง สามีขับรถพาภรรยาที่ท้องไปโรงพยาบาล มาถึงทางโค้งไม่ได้ลดความเร็วและคาดเข็มขัดนิรภัย ทำให้รถคว่ำ ชาวบ้านมาพบแล้วพาไปโรงพยาบาลได้ทัน

กลุ่ม 7 เล่าประสบการณ์การใช้ถนนในวันที่ฝนตกหนัก มีรถกะบะขับแซง ทำให้ขับรถชนท้าย รถหล่นไปอยู่ในคู สาเหตุ เกิดจากความประมาท ฝนตกหนัก รถกะบะจอดในระยะกระชั้นชิด

กลุ่ม 8 เล่าประสบการณ์ที่รุ่นพี่ ม.5 ไปทำโครงการขับรถด้วยความประมาทไปชนเสาไฟฟ้า สาเหตุที่เกิดเป็นเพราะประมาท สภาพถนนมีหลุมบ่อ เกิดความคึกคนอง และไม่สวมหมวกกันน็อค

กลุ่ม 9 เล่าประสบการณ์การเกิดอุบัติเหตุ รถพลิกคว่ำ ตอนบ่าย ฝนตกเล็กน้อย มีทางโค้ง สาเหตุเกิดจากคนขับเมา ขับรถด้วยความประมาท คนขับคาดเข็มขัดนิรภัยเลยไม่ได้รับบาดเจ็บ

กลุ่ม 10 เล่าประสบการณ์การเกิดอุบัติเหตุ ขณะที่ขับรถกลับบ้าน ได้ขับรถไปและคุยกับเพื่อนไปด้วย ได้เบรกรถกะทันหัน รถของเพื่อนเลยชนท้าย สาเหตุ เกิดจากความประมาท ไม่มีสติในการขับรถ

ผญ.บรรเจต นะแส ได้ตั้งข้อสังเกตจากการนำเสนอประสบการณ์การประสบอุบัติเหตุ ที่ส่วนใหญ่เป็นอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ สาเหตุเกิดจากความประมาท ขาดสติ สภาพรถขาดความพร้อม สภาพถนนที่ไม่ดี มีหลุมบ่อ และช่วงเวลาปีใหม่ที่การจราจรคับคั่งมีการดื่มสุรา

หนังนครินทร์ ชาทอง ตั้งข้อสังเกตการแลกเปลี่ยนประสบการณ์การเกิดอุบัติเหตุของนักเรียนที่ร่วมกิจกรรม รู้สึกดีใจที่ได้เห็นการร่วมไม้ร่วมมือ มีการทำงานกันเป็นทีม และมีความสุขในการนำเสนอและเรียนรู้ คนที่มาร่วมก็ได้เพื่อน มาร่วมกิจกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม เกิดจิตสำนึกที่ดีในการป้องกันตนเอง ไปสู่ครอบครัวและขยายผลไปถึงสังคม

ปิดประชุม