สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

ดร.มอ.วิจัย '2ปี' พบใช้สารเคมี เสนอปลดป้าย 'ปลอดสารพิษ' บางเหรียง   

ขณะที่ อบต.บางเหรียงกับกลุ่มบินหลาหาข่าว กำลังจะจัด "งานวันกินผัก" 12 มิ.ย.นี้ นักวิชาการมอ. เสนอเปลี่ยนป้ายชื่อ "ผักปลอดสารพิษ" หลังวิจัย 2 ปี พบใช้สารเคมีเหมือนผักที่ปลูกโดยกลุ่มทุน ซึ่งทั้งคนปลูกและคนขายยอมรับว่าใช้กันจริง แต่ประธานสหกรณ์ผู้ผลิตผักอนามัยกับเกษตรอำเภอควนเนียงยืนยันความปลอดภัยผักจากหมู่ที่ 3,4,5 และ6

ตำบลบางเหรียง อ.ควนเนียง จ.สงขลา ที่มีการปลูกผักเป็นอาชีพหลัก แบ่งเป็น 13 หมู่บ้าน หมู่บ้านทีมีการปลูกผักแบบปลอดสารพิษคือ หมู่ที่ 3,4,5 และ 6 ส่วนหมู่ทีการปลูกแบบนายทุนและใช้สารเคมีสูงคือหมู่ที่ 10 และ 11 แต่หลังจากที่ได้ลงพื้นที่สอบถามรายละเอียด ต่างๆ ของ "โฟกัสภาคใต้" จาก "คนปลูกผัก" เจ้าหน้าที่สาธารณสูข อาจารย์ นักวิชาการพ่อค้าผัก ก็ได้พบกับความจริงที่เกิดขึ้นในปัจจุบันถึงความเปลี่ยน
แปลงที่จำเป็นต้องแก้ไข

โดยเฉพาะอย่างยิ่ง "สารเคมี-ยาฆ่าแมลง" นั่นใช้กันแพร่หลาย ไม่ยกเว้นแม้กระทั่งคนปลูกผักปลอดสารพิษนักวิชาการรับ "ไม่ปลอดภัย"

ดร.ปาริชาติ วิสุทธิสมาจาร รองคณะบดี คณะการจัดการ สิ่งแวดล้อม มอ.หาดใหญ่ กล่าวว่า หลังจากลงพื้นที่ทำการวิจัยผักบางเหรียง 2 ปีเต็มพบว่า การปลูกผักที่บางเหรียงมีการใช้สารเคมีกันมาก ในหมู่ที่ 10 และ11เพราะส่งขายเป็นรายใหญ่มีนายทุนจะสั่งผักตามออเดอร์ที่รับมา และตัดผักไปขายโดยไม่สนใจว่ามีสารเคมีอยู่ซึ่งไม่ระมัดระวังต่อผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้บริโภค ไม่ว่าจะเป็นสาร เคมีจำพวก ออร์แกโนฟอสเฟส ที่จะตกค้างในผักจำพวกผักกินใบ ผัก กวางตุ้ง สารพวกนี้จะสะสมในร่างกาย

ดร.ปาริชาติ กล่าวถึงแนวทางการแก้ไขปัญหา ที่เกิดจากการใช้สารเคมีในผักที่ปลูกที่บ้านบางเหรียงว่า ต้องร่วมมือกัน ภาครัฐที่เข้ามาในตอนนี้ก็ยังให้ความช่วยเหลือ หมู่ที่ 3,4,5 และ 6 ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ใช้สารเคมีน้อยอยู่แล้ว อยากให้ไปช่วยดูแลหมู่ที่ 10 และ 11 ที่ ปลูกโดยใช้สารเคมีในปริมาณมากและปลูกมากกว่า รวมถึงอยากสร้างพฤติกรรมผู้บริโภคให้กินผักและซื้อผักที่ไม่ใช้สารเคมี โดยอาจสังเกตได้ว่า ผักยิ่งขี้เหร่เท่าไหร่ ก็ยิ่งควรกิน เพราะ ถ้ามีรอยหนอนกิน ก็เป็นผักปลอดสารพิษแน่นอน และ

"อยากฝากให้นายกองค์การบริหารส่วนตำบลช่วยปรับเปลี่ยนป้ายที่มีคำว่า ผักปลอดสารพิษ ที่มีอยู่ในหมู่ที่ 3,4,5 และ 6 เสียใหม่ เพราะความจริงก็มีการใช้สารเคมีก็มีอยู่เหมือนกัน" ดร.ปาริชาติ กล่าว

นายวรวุธ ลีละพงศ์ ผู้จำหน่ายสารเคมีร้านคลีนิคผัก ตลาดสดหาดใหญ่ กล่าวว่า สรรพคุณของสารเคมีที่ใช้กับผักจะไม่เหมือนกันขึ้นอยู่กับชนิดของผักและพืช โดยการประมาณแล้วสารเคมีในปริมาณ 20-40 CC. ผสมน้ำ 1 ถังสามารถใช้กับพื้นที่เพาะปลูกประมาณ 1 ไร่ ทั้งนี้ต้องขึ้นอยู่กับความหนาแน่นและชนิดของพืช ส่วนความถี่ในการใช้สารเคมีเกษตรกรที่ปลูกผักจะใช้ไม่เหมือนกัน บางคนจะใช้สารเคมีมากในช่วงที่มีแมลง แต่บางคนจะใช้เป็นประจำ ส่วนในเรื่องสารตกค้างที่อยู่ในผักก็ไม่ทราบว่ามีอะไรที่ตกค้างอยู่ เกษตรแบ่งกลุ่มผัก-สุ่มตรวจ

นายกระจาย ชิตนรงณ์ เกษตรอำเภอควนเนียง กล่าวว่า ผักบางเหรียงสามารถแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือกลุ่มที่ 1) ปลูกกินกันเอง และส่งขายไปยังศูนย์การค้าต่างๆ ในอำเภอหาดใหญ่ ซึ่งจะปลอดภัยจากสารพิษ จะอยู่หมู่ที่ 3,4,5,6 และ 8 ในกลุ่มนี้มีการรวมตัวจัดตั้ง เป็นสหกรณ์ผู้ผลิตผักอนามัยหมู่ที่ 5ซึ่งทางสำนักงานเกษตรจังหวัดร่วมกับเกษตรอำเภอก็ยังให้การดูแลอยู่

กลุ่มที่ 2) ปลูกผักในเชิงธุรกิจอยู่ในหมู่ที่ 10 และ 11 เป็นกลุ่มที่ใช้สารเคมีในปริมาณที่สูง ฃึ่งทางเกษตรอำเภอร่วมกับ มอ. ทำการวิจัย เรื่องการจัดกระบวนการถ่ายทอดความรู้เกี่ยวกับ การปลูกผักเชิงธุรกิจ ซึ่งส่วนมากมีคนจากภาคอื่นเข้ามาปลูกผัก แต่ในตอนนี้ได้อพยพไปอยู่ที่ถนนสายเอเซีย แถวตำบลกำแพงเพชร อำเภอรัตภูมิ และปลูกผักประมาณ 200-300 ไร่ แต่ผักส่วนใหญ่จะไม่ค่อยปลอดภัยมากนัก

ทางเกษตรอำเภอได้สุ่มตรวจตัวอย่างผักที่ปลูกที่บ้านบาง เหรียงมาตรวจเป็นประจำ และได้พบว่าผักที่ปลูกนั้นมีสารเคมีอยู่การแก้ปัญหาในขั้นต้น ก็ได้ร่วมกับศูนย์บริหารศัตรูพืชบางกล่ำ มาให้ความรู้กับคนปลูกผัก เพราะเขาไม่ค่อยมีความรุ้ในการใช้สาร เคมีที่ถูกต้อง และผลักดันให้มีการใช้สารเคมีกับผัก ในปริมาณที่ ปลอดภัยต่อผู้ที่บริโภคผัก

นางสายุธ ฉิมสนิท ปลัดองค์การบริหารส่วนตำบลบางเหรียงกล่าวว่า ในบ้านบางเหรียง หมู่ที่ 2,3,4,5,6และ8 จะใช้สารเคมีที่ปลอดภัยกับผักที่ปลูก และไม่ใช้สารพิษ ส่วนหมู่ที่ 10,11 จะปลูกผักแบบระบบนายทุนและจะใช้สารเคมีในปริมาณที่สูงกว่า และจะเกิดปัญหามากเพราะไม่สามารถติดต่อนายทุนที่บางคนอยู่ไกล คนปลูกผัก บางรายก็ได้ย้ายไปอยู่แถวกำแพงเพชร

ส่วนในเรื่องคนที่ป่วย ที่เกิด จากสารเคมีที่ใช้ในการปลูกผักก็ไม่มี ซึ่งทาง อบต.เองก็มีนโยบาย ที่จะสร้างห้องตรวจสอบสสารเคมีทีอยู่ในผักก่อนส่งออกนอกพื้นที่และให้ความรู้ในการกำจัดขวดยาฆ่าแมลงให้ถูกต้องโดยในตอนนี้ทาง มอ.เองก็มาให้ความรู้กับเกษตรกรอยู่

นายธนวัฒน์ ศรีสกุล ประธานสหกรณ์ผู้ผลิตผักอนามัย บางเหรียง กล่าวว่า ปัจจุบันผักบางเหรียงแท้จะมีในหมู่ที่ 3,4,5 และ 6 และจะอยู่ในการควบคุมตอนเก็บเกี่ยวจะต้องไม่มีความเสี่ยง จากการปนเปื่อนโลหะหนักและสารตกค้างต่างๆ ที่ทำให้เกิดอันตราย ซึ่งมีนักวิชาการจากสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร เขตที่ 8 มาช่วย ดูแลอีกทาง โดยจะนำเอาตัวอย่างจาก ดิน น้ำ และผัก ไปตรวจสอบ เพื่อให้ผู้บริโภคมีความปลอดภัยหรือเรียกว่า food safety ทั้ง นี้ค่าใช้จ่ายต่างๆ ในการดำเนินการทาง อบต.บางเหรียง ก็ได้ให้งบประมาณเพื่อสนับสนุนสหกรณ์ผู้ผลิตผักอนามัยบางเหรียง

อ.ไพฑูรย์ ศิริรักษ์ แกนนำกลุ่มบินหลา ซึ่งร่วมกับอบต.บางเหรียงจัดงานวันกินผักบางเหรียง 12 มิ.ย.นี้ กล่าว่า เรื่องผักบางเหรียงปลอดสารพิษที่มีตอนนี้เหลือเท่าไหร่ไม่ค่อยแน่ใจ และไม่กล้ายืนยัน แต่ได้ข้อมูลจาก อบต.และสหกรณ์ผู้ผลิตผักอนามัยบางเหรียง ว่าหมู่ที่ 2,3,4,5 และ 6 ส่วนหนึ่ง ก็ได้ข้อมูลจาก ดร.ปริชาติ ที่ทำวิจัยอยู่ ผักบางเหรียงในปัจจุบันมีการปลูกมากในหมู่ที่ 10 และ 11 เป็นการปลูกแบบระบบนายทุน โดยมีคนจากต่างถิ่น เป็นคนปลูก จะใช้สารเคมีในการปลูกสูง ทำให้ประสบปัญหามากทั้งด้านภาพพจน์เพราะผู้บริโภคผักไม่สามารถแยกผักที่ปลอดสารพิษหรือมีสารพิษได้ จึงตัดสินใจว่าผักบางเหรียงทั้งหมดมีสารเคมีอยู่

ทั้งนี้ได้ทราบข่าวต่างๆ ที่เกิดขึ้นกับผักบางเหรียงในทางลบ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องที่มีพ่อค้าหัวใสนำ กรวดทรายมาคั่วกับผัก เพื่อทำให้ผักมีรอยรั่วเหมือนมีหนอนกินผัก หรือมีชาวบ้านขี่รถจักยานยนตร์ผ่านทางที่มีการฉีดยาฆ่าแมลง แล้วเกิดเป็นลม ทางหน่วยงานต่างๆ ต้องช่วยกัน เช่น การเปิดเวที ให้ความรู้เกี่ยวกับผักปลอดสารพิษ หรือให้มีพื้นที่จำหน่ายผักปลอดสารพิษ

สำหรับงานที่จะเกิดขึ้นคาดว่า ผลที่ได้รับคือชาวบางเหรียงจะได้ตื่นตัวในการกินผักและปลูกผักที่ปลอดสารพิษที่มีมาช้านาน และทำให้หน่วงานต่างๆ ตลอดจนประชาชนรับทราบข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับผักบางเหรียงได้ดียิ่งขึ้นเชิญเที่ยวงาน "วันกินผักบางเหรียง"

อบต.บางเหรียงร่วมกับเครือข่ายสมิหลาหาข่าว จังหวัดสงขลา จัดงาน "วันกินผักบางเหรียง" 3-4-5-6Žในวันที่ 12 มิถุนายน 2548 ณ โรงเรียนบ้านบางเหรียง พร้อมรับสมัครผู้สนใจร่วมประกวดแฟนซีผักบางเหรียง ระหว่าง 25 พฤษภาคม ถึง 7 มิถุนายนนี้

นายนิกร ยางทอง นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบางเหรียง กล่าวถึงการจัดงานครั้งนี้ว่า เป็นการร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานภาครัฐในท้องถิ่นกับสหกรณ์การเกษตรบางเหรียง
และเครือข่ายบินหลา เพื่อต้องการประชาสัมพันธ์สร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคว่า รับประทานผักบางเหรียงแล้วจะปลอดภัยจากสารพิษ

โดยในงานนอกจากจะจัดให้มีการจำหน่ายผักปลอดสารพิษบางเหรียงแล้ว ยังมีการจำหน่ายสินค้าของดีจากอำเภอต่างๆ การเสวนาเรื่อง \"วันกินผักบางเหรียง\" การแข่งขันฟุตบอลเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่างทีมผู้นำตำบลกับทีมบินหลา สลับด้วยการออกกำลังกายมโนราห์บิค จากชมรมผู้สูงอายุ อีกทั้ง การแสดงบนเวที มโนราห์ การประกวดแฟนซีผักบางเหรียง ประกวดแข่งขันกินผัก และจัดให้บริการถอนฟัน อุดฟัน ขูดหินปูน บริการถ่ายน้ำมันเครื่องรถยนต์ และตัดผมฟรี ที่สำคัญ งานนี้มีอาหารและเครื่องดื่มบริการฟรีด้วย

---

"คนปลูก-พ่อค้า" บอกฉีดยาทั้งหมด

"ผมกล้าท้า ได้เลยว่า คนปลูกผักที่นี่เขาฉีดยาทั้งหมด ผักที่แพ็คถุงในห้างต่างๆ ก็ฉีด คนที่อยู่ในพื้นที่มีไม่กี่เจ้าที่ปลูก ส่วนมากจะมาทางภาคกลางและอีสาน" นายทวีรัตน์ ตาลสำบูรณ์ อาชีพปลูกผัก หมู่ที่ 10 ซึ่งเป็น หมู่ที่มีการปลูกผักมากที่สุดในบ้านบางเหรียง กล่าว และว่า เป็นคนที่อยู่ในพื้นที่ ปลูกผักมา 10 ปี โดยจะปลูกร่วมกับคนในครอบครัว รวมพื้นที่ปลูกประมาณ 10 ไร่ จะตัดผักไปส่งประมาณเดือนละครั้ง แล้วแต่ชนิดของผัก ส่งขายแถวหาดใหญ่ ตลาดรัถการ คอมเพล็กซ์ โดยมีนายหัว 1 คนมารับผักไปส่งเถ้าแก่ชื่อจิน จะเป็นคนรับซื้อแต่จะซื้อไม่เป็นที่ ผักที่ไปขายยอมรับว่าฉีดยาทั้งหมด แต่ก่อนจะตัดไปขายต้องแน่ใจว่า ปลอดภัย

นายประทีป สุบรรจง อาชีพปลูกผัก หมู่ที่ 3 บ้านบางเหรียงเปิดเผยว่า ปลูกผักมาแล้ว 3-4 ปี ในพื้นที่ 5 ไร่ ซึ่งเป็นที่ของพ่อตา ส่วนมากจะเป็นต้นหอม จะส่งไปขายแถวหาดใหญ่มีแม่ค้ามารับซื้อ ในเรื่องการใช้ยาฆ่าแมลงยอมรับว่า ฉีดแต่ในตอนที่มีแมลงเท่านั้น เดือนหนึ่ง ก็จะเสียค่าใช้จ่ายในการซื้อยาฆ่าแมลงประมาณ 1,000 บาทต่อไร่

"ผลกระทบที่มีคนจากภาคอื่นมาปลูกผักก็มีผล อยู่บ้าง เพราะพวกเขามีนายทุน แล้วก็ปลูกทีละมากๆ แล้วก็ฉีดยา มากกว่าของพวกผมเป็น 10 เท่าของพวกผม คนซื้อผักเขาหาว่าผักบางเหรียงฉีดยาทั้งหมด ทั้งที่ความจริงแล้วผักปลอดสารพิษ อาจมีอยู่บ้าง"

นายสมคิด ปรากฎผล อาชีพปลูกผัก หมู่ที่ 10 บ้านบางเหรียง เปิดเผยว่า ตนเองมาจากจังหวัดอุทัยธานีประมาณ 10 ปีโดยตนเองเช่าที่ประมาณปีละ 2,500 บาท ต่อไร่ เช่าอยู่ 9 ไร่ ผักที่ปลูกจะเป็นผักกว้างตุ้ง ขายผักได้เดือนละ 8-9 หมื่นแต่ไม่แน่ ไม่นอนขึ้นอยู่กับราคาตลาด และมีแม่ค้ามารับซื้อถึงที่ เมื่อขายแล้วก็ ต้องมาหักค่ายาที่ฉีดผักประมาณ ไร่ละ 1,000 บาท ตนเองก็เป็น คนฉีดผัก แต่ไม่มีผลกระทบหรือได้รับอันตรายอะไร คนข้างๆ ก็ไม่มี ปัญหาอะไร ผักก็กินเองบ้าง

นางประภาศ เชิดชาย อาชีพปลูกผัก หมู่ที่ 11 บ้านบางเหรียง เปิดเผยว่า ตนเองเป็นคนมาจังหวัดเพชรบูรณ์ประมาณ 5 ปี เช่าที่ประมาณ 4 ไร่ ไร่ละ 2,500 บาทต่อปี ผักที่ปลูกก็จะเป็นแตงกวา ขายได้ประมาณ 5,000 บาทต่อเดือน โดยจะมีแม่ค้ามารับซื้อถึงที่ ผักทั้งหมดที่ปลูกก็ฉีดยาเองเดือนละ 2 ครั้งแต่ก่อนจะเก็บไปขายต้องหยุดฉีดยา

ส่วนผลกระทบที่เกิดจาก การใช้สารเคมีที่เกิดกับตนเองนั้นก็มีบ้างคือ จะแพ้ยาแต่ไม่มีอาการ รุนแรงมากนัก และก็ไม่ทราบเรื่องที่เด็กถูกสารเคมีที่ใช้ฉีดผัก

ด้านนายเลี่ยม คำคุณ พ่อค้าผักแถวตลาดสดหาดใหญ่ กล่าวว่าได้ซื้อผักบางส่วนมาจากบ้านบางเหรียงและอ.หัวไทร จ.นครศรีธรรมราชมากว่า 20 ปี รวมกันแล้วประมาณวันละ 500 กก.ถ้าเป็นผักกาด กก. 50 บาท ผักหอม 50 บาท

"ยอมรับว่าผักที่ขายทุกชนิดฉีดยาหมด ลูกค้าก็ไม่เคยถามเรื่องผักฉีดยา แต่จะถามราคาผักว่า กก. เท่าไหร่ ถ้าแพงหรือเป็นหนอนก็จะไม่ซื้อ" นายเลี่ยม กล่าวและว่า เมื่อก่อนก็เคยขายผัก กางมุ้งหรือผักปลอดสารพิษ แต่คนไม่ซื้อเพราะแพงคนไม่นิยมกินกัน ในเรื่องผลกระทบเรื่องสารเคมีที่อยู่ในผักก็ไม่มีปัญหาอะไร

โดย Focus Team