สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

ถนอม ขุนเพ็ชร์

กลายเป็นครอบครัวล้มหายย้ายแยกแห่งปี

ท้ายสุดด้วย “ตัวแม่” สีขาวแต้มดำร่างสันทัด สาบสูญไร้ร่องรอยหลังฝนใหญ่

ทิ้งกลิ่นขี้แห้งจางใต้ถุนและชามข้าวสังกะสีแห้งกรัง

บ้านเราไม่ตั้งชื่อแมวเป็นทางการนัก ใครจะเรียกอย่างไรก็ช่าง ลูกชายเดาะภาษาญี่ปุ่น แม่บ้านเรียกเจ้าเหมียว ผมไม่เคยออกชื่อ เท่าที่เห็นพวกมันไม่ซีเรียสตรงนี้ ตอบด้วยเหมียวๆ (เหมียวแง้วหรือเหมียวหง่าวไม่ได้ตั้งใจฟังเสียอีก)

ปีก่อนบ้านเราว่างเว้นแมวประจำบ้าน ด้วยแมวตัวผู้ลายเสือสีส้มหายไป มันล่องหนนานจนเราจำไม่ได้ว่ากี่เดือน อาจเป็นปี แมวตัวผู้ ทายาทตัวสุดท้ายของแมวรุ่นก่อนโน้น (แม่มันโดนรถทับหรือหมากัด สมมติฐานแบบไม่พบศพ)

แมวผู้ตัวสีส้มอยู่กับเราตั้งแต่เกิด โตมาหน่อยมีแมวเกเรรุ่นใหญ่ลายมูสังข้างบ้านคอยไล่กัดมันจนแทบไม่เป็นอันกินอันนอน พวกเราช่วยไล่ตะเพิดผู้บุกรุกฝ่ายตรงข้ามอยู่บางคราว แต่จะหาใครอาสานั่งเฝ้าแมวทั้งวันละครับ เนื้อตัวของมันจึงติดแผลเหวอะหวะไม่ขาด

เสียงไล่กัดกันเอะอะวุ่นวาย ข้าวของหล่นแตก ยามค่ำคืนปลุกให้ผมลุกขึ้นมาตวาดความมืดอยู่บ่อย จนในที่สุดต้องยอมรับว่าสีส้มสู้เขาไม่ได้ อาณาเขตการครอบครองพื้นที่ค่อยหดหาย ย้ายไปแอบอีกฝั่งบ้านมากขึ้น แต่มันอยู่กับเรา เวลากลับมาถึงบ้านเปิดประตูรถเมื่อใด รีบวิ่งเข้ามารายงานตัว

แล้วมันหายตัวไปเสียเฉยๆ ผู้หลักผู้ใหญ่(วงการแมว ..ต้องบอกชื่อจริงไหมครับ) บอกว่าคงจะติดสาวประสาแมวตัวผู้

หกเจ็ดเดือนผ่านยังไม่มีวี่แวว ทุกคนลงความเห็นว่าคงตายแล้ว (อ้างตามประมวลกฎหมายแมวสาบสูญแห่งราชอาณาจักรแมวมาตรา 40 ) เราคิดถึงมันแต่คงไม่มากเท่าเรื่องราววุ่นวายรายวันประสาคน

วันหนึ่งกลับมาถึงบ้านดับเครื่องยนต์ เปิดประตูรถก้าวลงมายืนสูดกลิ่นลมเย็น หน้าค่ำอยู่ดีๆ ได้ยินเสียงเหมียวๆ ผมหันขวับตามเสียงเห็นสิ่งหนึ่งมุดหายเข้ากองไม้เก่า เงาวูบไหวไม่ค่อยชัด ผมส่งภาษาเหมียวตามไปดูเหมือนจะมีกริยาครางตอบสนอง หากไม่แน่ใจแมวแปลกหน้าโผล่มาจากไหน แต่คงไม่ใช่แมวเกเรลายมูสังข้างบ้าน รายนั้นไม่กล้าเฉียดกลายมาใกล้ผมเป็นแน่ เราประกาศอยู่คนละฝ่ายปิดตายประตูสมานฉันท์

แมวร้องอยู่ริมรั้วบ้านในเช้าอีกวัน ใต้แดดอ่อนยามเช้าเห็นชัด แมวตัวหนึ่งยืนห่างจากตัวผมกว่าสิบเมตรเท่านั้น ผมใจเต้นแรงนั่นเจ้าสีส้มผู้สูญหายนี่นา ครึ่งยืนครึ่งนั่งอาการถอยหน้าถอยหลังหวาดๆ พิกล

“ไม่ใช่” แม่บ้านที่ผมเรียกมารับข่าวดียืนยันฟันธงทันทีที่เห็น

เราพยายามเคลื่อนไหวให้น้อย รักษาระยะกลัวว่ามันจะตื่นหนีไปเสียก่อน ผมพยายามย้ำเตือนประเด็นนี้ เธอลดเสียงลงหน่อยวิเคราะห์ว่าสีสันใกล้เคียงแต่ไม่น่าผอมโซ มอมแมมหรือถ้าตัวจริงทำไมไม่เดินกลับเข้ามาทักทายเคลียแข้งเคลียขา นั่นดูซิทำท่าจะถอยหนีเสียมากกว่า

“หายไปนานคงไม่คุ้น” ผมยืนยันความเชื่อ ระหว่างค่อยเดินเลาะเข้าไปใกล้ มันไม่ไว้ใจใครในโลกคล้ายละล้าละลังจะยืนอยู่กับที่ วิ่งเข้ามาหา หรือวิ่งหนี

ผมย่องเดินตีนเบา พร้อมส่งภาษาเหมียว ๆฮึมฮำในลำคอ เอาไว้อย่าให้ขาดตอน ถ้าแปรงร่างเป็นแมวได้ก็อยากทำอย่างนั้น กลัวจะไม่กลับมาเป็นคนอีกเท่านั้น ความพยายามทำให้ผมใกล้จนถึงระยะ เอื้อมมือจับ จังหวะสุดท้ายมันตัดสินใจถอยหนี แต่คงหมดเรี่ยวหมดแรง อ่อนเปลี้ย ตัวสั่นเทิ้ม

“แมวเราแน่” ผมช้อนตัวขึ้นมาประกาศ “จำหน้าได้”

เป็นการกล่าวอ้างที่เหลวไหลสิ้นดีแม่บ้านเห็นว่าแมวตัวไหนหน้าก็เหมือนกันทั้งนั้นพระเจ้าไม่ได้สร้างหน้าแมวให้ต่างกันเหมือนคน “ออ ..คุณหน้าเหมือนแมวนี่นา” มุกขากตรรกะเชื่อมต่อแต่เรียกเสียงฮา ยกเว้นผม ผมขี้เกียจเถียง เพราะเรื่องเล็กๆ แบบนี้ อาจกลายเป็นเรื่องใหญ่ขึ้นมา ระดับสงครามโลกก็เป็นได้

ต่อเมื่อมานั่งร่วมพินิจพิจารณากันใกล้ๆ ผม แม่บ้าน ลูกๆ ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นคณะกรรมการตรวจสอบแมวระดับชาติ ดูแล้วดูอีก ต่างยอมรับในเบื้องต้นว่าแมวสีส้มกลับมาแล้ว ลูบหัวลูกตัวสักพักความทรงจำระหว่างมันกับเรากระจ่าง ผมจัดแจงหาจานสังกะสีใบใหม่ ข้าวคลุกปลาทอดมาต้อนรับ

สองสามวันถัดมาไม่มีใครสงสัยอีกว่า แมวของเรากลับมาแล้วจริงๆ ตัวจริงเสียงจริง ความทรงจำและความจริงกลับมาถึงพร้อมกันแล้ว สำหรับผมไม่มีใครสงสัยเรื่องผมจำหน้าแมวได้(ความสามารถพิเศษ) มีแต่คำถามชวนคิดว่ามันหายไปไหนนานขนาดนั้น หากมีกล้องติดตัวแมวเอาไว้เราคงได้เห็นอะไรสนุกๆ

เคยดูข่าวต่างประเทศที่มีคนทำอย่างนั้น พบว่าวงจรชีวิตแมวซ้ำซาก น่าเบื่อหน่าย นั่งๆนอนๆ เสียเป็นส่วนใหญ่ ผมไม่คิดว่าจะเป็นอย่างนั้นเสมอไปบนเส้นทางระยะเวลากว่าครึ่งปีก่อนจะกลับมาถึงบ้านต้องมีอะไรน่าสนใจแน่ๆ

เพื่อนบ้านวางข้อสงสัยแปลกประหลาดกว่าใครเขาคิดว่าแมวอาจไปเล่นซน ในกะเชอ ลัง หรือภาชนะอะไรสักอย่าง แล้วบังเอิญภาชนะที่ว่ามันพลิกคว่ำ ครอบตัวจนออกไม่ได้ สมมติฐานเป็นไปได้ยาก อาจจะเกิดในบางช่วง แต่ไม่ใช่ทั้งหมด ถ้ามีกล้องติดตามตัวแมวนั่นแหละผมจึงจะเชื่อ

เจ้าสีส้มนั่งเลียขน เลียฝ่าเท้าหน้าเอาขึ้นไปลูบหัวเหมือนคนนั่งบรรจงหวีผม กินอิ่ม นอนหลับกรนเบาๆ เหมือนเด็กอ่อน อยู่บนพรมเช็ดเท้าหน้าบ้าน ช่วงนั้นทำให้พวกเรานอนหลับฝันดีไปด้วย แมวลายมูสังข้างบ้านไม่มาตอแย คงจะเป็นเพราะสีส้มตัวโตขึ้น กร้านโลกกว่าเดิม หรือเจ้ามูสังแก่ตัวลง หมดไฟจะหาเรื่องกับใคร หรือมันยังไม่รู้ว่าสีส้มกลับมาแล้ว แต่ก่อนมันจะได้พบกันพอครบเจ็ดวัน โดยไม่มีสัญญาณบอกกล่าวใดๆ สีส้มหายกลับเข้ากลีบเมฆ

คราวนี้ไม่มีใครคิดว่ามันตาย ต่างเชื่ออย่างนั้น เพียงแต่ไม่รู้ว่าหายไปไหน เราไม่มีปัญญาตามหา เจ้าลูกชายคิดว่ามันอาจจะมีคนเลี้ยงมันอย่างดีอยู่อีกที่หนึ่ง หมายถึงว่ามัรนจะเป็นแมวสองเจ้า มีคนเลี้ยงสองบ้าน การกลับมาเยี่ยมบ้าน เป็นเพียงมาพักร้อนชั่วระยะเวลาสั้นๆ ที่โน่นคงดีกว่า อย่างน้อยไม่มีแมวเกเรไล่กัด ผมว่าลูกชายพูดปลอบใจตัวเอง สภาพสังขารสีส้มฟ้องว่าคงไม่กลับมาจากที่ดีๆ

อย่างน้อย เราก็สบายใจว่ามันคงเอาตัวรอดได้ บทสนทนาความห่วงใยค่อยจางหายไปกับความวุ่นวายของกิจวัตรล่วงเลยมาอีกครึ่งปี เรามีความคิดหาแมวตัวใหม่มาเลี้ยง ติดต่อเพื่อนฝูงนัดดูตัวลูกแมวสามสี อ้วน ตาแป๋ว ซุกซน แต่ยังไม่หย่านม

ก่อนวันเพื่อนจะโทรมาบอกให้ไปรับลูกแมวสามสีไม่กี่วัน เจ้าสีส้มโซซัดโซเซกลับมาอีกรอบ อาการละล้าละลัง ไม่กล้าเข้าใกล้คน ร้องเสียงหลงวนเวียนอยู่รอบบ้านเช่นเดิม ผมทำหน้าที่เข้าหารับขวัญเกลี้ยกล่อมในฐานะบุคคลที่สีส้มไว้ใจ และจำหน้าค่าตากันได้ตั้งแต่คราวก่อน

เหมือนหนังม้วนเดิม ผิดแต่ว่าคราวนี้สีส้มไม่ได้กลับมาตัวเดียว ผู้ติดตามที่ค่อยเผยตัวออกมาภายหลัง เดินตามอยู่ต้อยๆ เป็นแมวรุ่นสีดำแต้มขาว ท้องโย้ ข่าวนี้แพร่ออกไป คนฟังอมยิ้ม

“พาเมียกลับบ้าน” นิยามตรงเผง ตรงชีวิตหลายคน เกกมะเหรกสำมะเลเทเมาขาดการติดต่อกับบ้าน สุดท้ายไปไหนไม่รอดกลับมาอีกทีหนีบเมียมาด้วย แต่นี้มันเป็นแมวไม่รู้จะดุด่าว่ากล่าวอบรมสั่งสอนอย่างไร เราก็ไม่ใช่พ่อแม่ของมัน

ผมยกหูไปยกเลิกแมวสามสีกับเพื่อนอย่างเกรงใจ อ้างมีลูกแมวเล็กๆ กำลังอยู่ในท้องเดินทางมาถึงบ้านเรียบร้อย บังเอิญว่าเป็นทายาทสายตรงของแมวประจำบ้านมาหลายชั่วอายุ

แมวสองตัวกลับมาอยู่ติดบ้าน เป็นเรื่องเป็นราว สีส้มดูจะวางท่า ไว้เชิงกับเมียของมัน ยอมรับพากลับมาอยู่บ้านก็จริง แต่ไม่ค่อยสุงสิง ไม่ยอมให้กินข้าวชามเดียว มันต้องกินอิ่มก่อนจึงจะยอมให้ตัวเมียกินตามหลัง บางทีร้องขู่ไล่สร้างภาพเสียบ้าง แต่เมียของมันแสนดี เดินหลบ สงบเสงี่ยม หลบเลี่ยงการปะทะ

“พ่อ...ข่าวใหญ่”

วันแม่แมวเกิดลูก เด็กๆ ลากมือผมจากที่นอนไปดูที่เกิดเหตุ ซ่อนตัวอยู่ในกองเศษไม้ ใกล้ที่จอดรถ ไม่มีใครเห็นตัว และจำนวน แต่เสียงแหบๆ ยืนยันชัด ชีวิตใหม่ลืมตาดูโลก

ไม่นานวัน ลูกแมวตาเปียกเดินเตาะแตะ นับได้สาม เด็กๆ ไล่จับจนคุ้นคน ลักษณะสีมีส่วนผสมของตัวแม่และตัวพ่อ ถึงไม่พิสูจน์เกลียว DNA สีส้มก็คงไม่ต้องสงสัยเมียที่หนีตามกันมา หากท่าทีข่มเหงเมียวางตัวเป็นใหญ่คงอยู่เหมือนเดิม

บ้านเราใครจะเรียกแมวอย่างไรก็ตามใจคราวนี้มีชื่อติดปากกลางๆ ขึ้นมา แม่แมวว่า “ตัวแม่” สีส้มถูกเรียก “ตัวพ่อ” ที่เหลือ เรียก“ลูกแมว” (ลูกชายแยกตั้งภาษาญี่ปุ่นตามตัวการ์ตูนที่เขาชอบต่างหาก)

ช่วงครอบครัวเราเดินทางไกลกันหลายวันกลับมาพบว่าลูกแมวตัวเล็กสุด ดูท่าไม่แข็งแรงมาตั้งแต่เกิดตาย เหลือลูกแมวเพศผู้สองตัว พวกมันโตขึ้นเรื่อยๆ ตัวหนึ่งเหมือนตัวแม่ชนิดแยกไม่ออก แม้ตัวจะโตเท่าแม่แต่ลูกแมวยังหาทางซุกหัวดูดนมตัวแม่อยู่ประจำ แม่มันยังเลียหัวเลียขนให้เหมือนลูกแมวยังเล็ก ความที่ลูกแมวโตเท่ากับแม่แมวการมุดท้องแม่เพื่อกินนมทำให้แม่แมวถูกขวิดจนกระเด็น เรื่องนี้ไม่พ้นสายตาคนขี้รำคาญอย่างเรา ที่คอยแยกลูกแมวมาอบรมสั่งสอน ทั้งที่ไม่ใช่ธุระกงการอะไร

ยุคทองแห่งแมว เรามีแมวสี่ตัว หนูหดหาย กลิ่นขี้แมวตลบอบอวล เหม็นลึกซึ้ง เด็กๆชอบเล่นแมว แต่บ่ายเบี่ยงหน้าที่ตักขี้แมว

สีส้มตัวพ่อ กลับมาเปิดสงครามครั้งใหม่กับเจ้าลายมูสัง และมีคู่กรณีเพิ่มมาเป็นหมาไทยข้างบ้านที่เพิ่งย้ายเข้ามาอยู่ ไล่กัดกันจนข้าวของกระจุยกระจาย ขี้ราด เลอะเทอะ เปรอะเปื้อน รอบบ้าน สีส้มแพ้อีก มันเริ่มหายตัวเป็นระยะ ไปไม่ลามาไม่ไหว้

วันหนึ่งเราสังเกตพบแผลบวมเบ่งตรงคอสีส้ม เหมือนฝีก้อนโตจนน่ากลัว เดินคอแข็งทื่อแมลงวันหัวเขียวบินตาม คงไม่ตั้งใจวางมาดโดนกัดมาแน่แต่ไม่รู้ใครทำแมวหรือหมา

คืนสุดท้ายเจอกันสีส้มนอนซมอยู่บนพรมเช็ดเท้า เราตั้งใจหาทางรักษาอย่างใดอย่างหนึ่ง แต่วันรุ่งขึ้นมันหายตัวไร้ร่องรอย

“ตอนตายแมวจะแอบไม่ให้คนเห็น” คำอธิบายผ่านสายโทรศัพท์จากเพื่อนสัตวแพทย์แดนไกล ให้ความกระจ่างสองสามวันถัดมา เขาตำหนิผมหลายเรื่องในการดูแลสัตว์เลี้ยง แม้กระทั่งความคิดที่จะรักษาด้วยยาพาราเซตตามอล ซึ่งถ้าให้แมวกินเพียงเม็ดเดียวก็จะตายทันที

ผมเดินตามหาซากสีส้มอยู่หลายวันแต่ไร้ผล มันคงหาที่สงัดลึกลับตรงไหนสักแห่งรอลมหายใจเฮือกสุดท้าย ถ้าเป็นไปจริงตามที่เพื่อนสัตวแพทย์เล่า แต่คงไม่ใช่แมวทุกตัวเสมอไป ผมยังจำแมวสนิทอีกตัวยามวัยเด็ก น้ำลายฟูมปากตายต่อหน้า เหตุพลาดกินหนูโดนยาเบื่อ

เดือนถัดมา ลูกแมวสองตัวทยอยหายตัว บทคาดคะเนอย่างมีหลักการของแม่บ้าน มันคงเดินทางท่องเที่ยวเหมือนตัวพ่อ เหลือตัวแม่อยู่โยงสายตาจ้องมองความพลัดพราก กระทั่งมันเองหายจากจรเช่นเดียวกัน

เสียงเรียกหาแมวของเด็กๆ ตอบกลับด้วยความเงียบ

ผ่านปลายฝนหนักระลอกสองแห่งปี ปากซอยเข้าบ้านตรงบริเวณบ่อดินลูกรังเก่า เห็นน้ำขังนิ่ง เป็นบึงกว้างสีดำลึกลับ ผมเหลียวมองอย่างหวาดหวั่นในใจ วิทยุในรถรายงานข่าวเสื้อแดงนัดรวมพลครั้งใหม่ตามมาด้วยเรื่องฉาวไทเกอร์วู๊ด ที่กลายเป็นเสือ 11 กิ๊ก

รถเลื้อยเข้าโรงจอดรถ เปิดประตูลงมาได้กลิ่นขี้แมวสดใหม่หมาด ลอยมาตามลมอ่อนหลังฝน “ฝีมือเจ้าสีมูสัง”ผมหงุดหงิดในความปราชัย.