สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

ชุดความรู้การจัดการสิ่งแวดล้อม "ศูนย์สิ่งแวดล้อมชุมชนคลองแห"

ถ่ายทอดความรู้โดย : สิบโทอุดม เพ็ชรธนู

เรียบเรียงโดย : ถนอม ขุนเพ็ชร์

สนับสนุนโดย : องค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา , แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา

การจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน

การจัดการสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการสร้างเสริมสุขภาพหรือสุขภาวะที่มิได้มองเห็นเรื่องสุขภาพเป็นเพียงโรคภัยไข้เจ็บ หากนิยามความหมายครอบคลุมไปถึงสภาพแวดล้อม ดิน น้ำ ลม ไฟ ซึ่งต่างเป็นเหตุปัจจัยที่จะส่งผลกระทบต่อสุขภาพได้ทั้งสิ้น

กล่าวได้ว่าการยกระดับกิจกรรมที่มีปฏิบัติการแก้ไขปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่มีความรู้จากการปฏิบัติข้างต้น ให้เกิดเป็นแหล่งเรียนรู้การจัดการสิ่งแวดล้อมในระดับพื้นที่ จะเป็นอีกก้าวหนึ่งในการมีส่วนร่วมของภาคประชาชน ที่ว่าไปแล้วก็มีแนวทางจัดการบนฐานทรัพยากรและภูมิปัญญาของชุมชน ซึ่งใช้เทคโนโลยีขนาดเล็ก เน้นแนวคิดการพึ่งพิง พึ่งพาวัสดุจากธรรมชาติ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ซึ่งสามารถที่จะขยายผลเป็นทางเลือกในการจัดการคู่ขนาน หรือก้าวเดินไปด้วยกันกับแนวความคิดการดำเนินงานของภาครัฐ เริ่มที่จะมีปรากฏผลในหลายรูปแบบหลายลักษณะ ไม่ว่าจะเป็นการใช้น้ำหมักชีวภาพ การคัดแยกขยะในครัวเรือน การทำแก๊สชีวภาพ การทำเตาน้ำส้มควันไม้ จุลินทรีย์แห้ง ฯลฯ เหล่านี้นำมาสู่การจัดทำคู่มือดำเนินการกิจกรรมดังกล่าว ส่วนหนึ่งเป็นการจัดการความรู้ที่เกิดขึ้นจากผู้มีประสบการณ์ตรงและถ่ายเทบทเรียนการทำงานไปสู่สาธารณะ จะเป็นการกระตุ้นให้เกิดการทบทวนการใช้ทรัพยากร หันกลับมามองทรัพยากรที่มีรอบข้าง ในมุมมองที่เปลี่ยนไป และช่วยยกระดับการทำงานของแกนนำอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ให้อยู่บนฐานการจัดการความรู้อีกด้วย

กลุ่มรักษ์คลองแห โดยเฉพาะคุณอุดม เพ็ชรธนู ที่มีบทบาทสำคัญร่วมกับวัดคลองแห ได้มีส่วนร่วมในการดูแลสภาพแวดล้อมในพื้นที่ของคลองแห และลุ่มน้ำอู่ตะเภามาอย่างยาวนาน ด้วยสำนึกสาธารณะและตระหนักในคุณค่าแห่งแผ่นดินเกิดมากกว่าเห็นแก่ประโยชน์ส่วนตน ตลอดเวลาที่ผ่านมาได้สะสมความรู้และประสบการณ์โดยประยุกต์ความรู้เชิงช่างมาปรับใช้ สร้างเครื่องมือดำเนินการผ่านกิจกรรมอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ร่วมดำเนินการกับหน่วยงาน องค์กรอนุรักษ์มาจนเป็นที่ยอมรับของหลายฝ่าย บทเรียนความรู้ดังกล่างฝังลึกอยู่กับตัวและจะมีประโยชน์ยิ่งในการถอดสะกัดออกมาเผยแพร่สำหรับผู้ที่สนใจใคร่เรียนรู้

เอกสารชุดนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา ร่วมกับแผนสุขภาพจังหวัดสงขลาประเด็นการจัดการสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ และแกนนำนักอนุรักษ์ในระดับพื้นที่ นำประสบการณ์และความรู้จากการทำงานในพื้นที่คลองแหในช่วงเวลา 3-5 ปีที่ผ่านมา กลั่นสกัดเป็นแนวทาง/วิธีการในการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน คณะผู้ดำเนินการคาดหวังว่าความรู้เช่นนี้จะมีส่วนช่วยกระตุ้นให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะภาคประชาชนได้เกิดความตระหนักและเกิดจิตสำนึกที่จะหันกลับมาดูแลใส่ใจสิ่งแวดล้อมรอบข้าง และมองเห็นว่าตนเองก็เป็นเหตุและปัจจัยหนึ่งที่จะช่วยกันทำให้สภาพแวดล้อมหรือทรัพยากรธรรมชาติรอบข้างอยู่ในสภาพที่ดีขึ้น

คณะผู้จัดทำ

เนื้อหาในเล่มประกอบด้วย

1. เริ่มต้นจากคัดแยกขยะ
2. น้ำหมักชีวภาพจุลินทรีย์ต่อชีวิต
3. น้ำยาเอนกประสงค์ทำง่ายได้ประโยชน์
4. ก๊าซชีวภาพ ที่แท้...ภูมิปัญญาตายาย
5. เผาถ่าน หวังผลน้ำส้มควันไม้

ดาวน์โหลด ชุดความรู้การจัดการสิ่งแวดล้อม "ศูนย์สิ่งแวดล้อมชุมชนคลองแห" ไปอ่านกันนะครับ

สำหรับผู้สนใจสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่

ศูนย์สิ่งแวดล้อมชุมชนคลองแห

114/2 หมู่ 4 ตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา 90110

โทรศัพท์ 074-426508 , 074-236089

หรือ คุณอุดม เพ็ชรหนู