สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา ประเด็น 8. เกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ

1.แนวคิด หลักคิดและปรัชญา การสร้างชีวิตและชุมชน ผ่านการทำเกษตรที่มุ่งให้บรรลุผลที่มีชีวิตเป็นสุขอยู่อย่างพอเพียงด้วยธรรมะ ตามหลักศาสนานั้นๆที่ตนนับถือ อย่างเข้าใจและปฏิบัติถูกต้อง เชื่อมโยงให้เกิดการมีศีลมีธรรม  มีการปฏิบัติและมีเทคโนโลยีที่เหมาะสม

2.ทิศทางและยุทธศาสตร์การขับเคลื่อน จุดหมาย 1. ปรับเปลี่ยนทัศนคติทำมาหากิน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง 2. สร้างชุมชนเข้มแข็งด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ 3. ขยายผลรูปธรรมต้นแบบในทุกระดับ จากระดับครอบครัว  ชุมชนและเครือข่าย

ยุทธศาสตร์ 1.  การเสริมสร้างผู้นำวิถีธรรม วิถีไท 2.  การสร้างชุมชนเรียนรู้ 3.  การจัดหลักสูตรท้องถิ่นเกษตรวิถีธรรม วิถีไท  โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม 4.  การสร้างกระบวนการหนุนเสริมตลาดเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ 5. การพัฒนาศักยภาพเครือข่ายเกษตรวิถีธรรม วิถีไท

3.โครงสร้างการทำงาน

คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ จังหวัดสงขลา ประกอบด้วย
ผู้แทนจากเครือข่ายด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ ของจังหวัดสงขลา เครือข่ายละ  2  คน ได้แก่ 1.เครือข่ายเกษตรกรรมยั่งยืน จังหวัดสงขลา(ในนามเครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือกภาคใต้) 2.เครือข่ายกสิกรรมไร้สารพิษแห่งประเทศไทย  สงขลา 3.เครือข่ายเกษตรอินทรีย์วิถีไท สงขลา 4.เครือข่ายเกษตรชีวภาพ สงขลา 5.เครือข่ายเกษตรอินทรีย์วิถีไท ควนเนียง 6.เครือข่ายโหนด - นา - เล
3.แผนปฏิบัติการเพื่อการขับเคลื่อน
( สรุปและต่อยอดจากผลการสัมมนาเกษตรเพื่อสุขภาพและอาหารปลอดภัยเมื่อ 3  พฤษภาคม  2549) 1.  แผนเสริมสร้างผู้นำวิถีธรรม วิถีไทและอาหารปลอดภัย
1.1 โครงการเสริม สร้างผู้นำโดยการมีส่วนร่วม  โดยการเลือกพื้นที่นำร่อง มีทั้งในระดับเยาวชนและผู้ใหญ่  ทั้งในและนอกโรงเรียน
วัตถุประสงค์ สร้างผู้นำท้องถิ่นให้ตระหนักถึงความสำคัญของอาหารปลอดภัย โดยเชิญผู้นำท้องถิ่นและส่วนราชการเข้ามามีส่วนร่วมแบบองค์รวม เสริมสร้างความรู้ให้ผู้นำทุกระดับ มีการคัดเลือกผู้นำตัวอย่างโดยมอบเกียรติบัตร และผลักดันให้ อบต.นำแผนสุขภาพทำเป็นนโยบายท้องถิ่น โดยการเลือกพื้นที่นำร่องที่เหมาะสมในจังหวัดสงขลาให้กศน.ทำโครงการเกี่ยวกับเกษตรวิถีธรรมวิถีไท โดยให้นักศึกษาทำเป็นโครงงาน
ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 1.2 โครงการพัฒนาความเข้มแข็งของสถาบันชุมชน วัตถุประสงค์ เป็นศูนย์เรียนรู้/แปลงสาธิตเรียนรู้ของชุมชน ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 1.3 โครงการจัดการศึกษาดูงานทั้งในและต่างประเทศ วัตถุประสงค์ เพื่อเสริมสร้างการเรียนรู้ เปิดมุมมอง ทัศนะใหม่ๆ ให้กับภาคีเครือข่าย สถานที่ดูงานได้แก่ สวนจิตรลดา โครงการหลวง โครงการของกลุ่มเครือข่ายต่างๆ โครงการตามแนวพระราชดำริ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา

2.  แผนเสริมสร้างชุมชนเรียนรู้ที่เข้มแข็ง 2.1 โครงการสังเคราะห์ชุดความรู้ ด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ
วัตถุประสงค์ เพื่อประมวลสังเคราะห์ความรู้ด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพที่มีอยู่ในปัจจุบันทั้งในเรื่องสถานการณ์ ข้อมูลความรู้ต่างๆ ทั้งในระดับจังหวัดและระดับชาติ สนับสนุนการเรียนรู้และเสริมการทำงานวิจัยให้กับเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ในจังหวัด ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา

2.2 โครงการเวทีเรียนรู้เกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ
วัตถุประสงค์ เพื่อเป็นเวทีเรียนรู้ให้กับเครือข่ายเกษตรอินทรีย์ 16 อำเภอในเรื่องเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 2.3 โครงการการสื่อสารสาธารณะ
วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างช่องทางสื่อสารระหว่างกลุ่มเกษตรกรและเผยแพร่กิจกรรม ขยายผลต้นแบบความรู้ต่างๆที่เกี่ยวข้องกับเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ เช่น วิทยุชุมชน สื่อวิทยุระดับจังหวัด ทีวี.ชุมชนและจังหวัด หอกระจายข่าว สื่อสิ่งพิมพ์ VCD ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา

3.  แผนการจัดหลักสูตรท้องถิ่นเกษตรวิถีธรรม วิถีไท  โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม 3.1 โครงการการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นร่วมกับโรงเรียนในชุมชน วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างความตระหนัก สร้างจิตสำนึกให้กับเยาวชนโดยนำเข้าสู่หลักสูตรการเรียนการสอน โดยเกษตรกรที่อยู่ในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมพัฒนาหลักสูตรที่เหมาะสมกับท้องถิ่นนั้นๆ ผ่านการสร้างแนวคิดให้กับครู/ผู้บริหารทุกระดับ โดยมีเกษตรกรอาสาพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นเป็นแกนนำ ผลักดันนโยบายที่สอดคล้องจากระดับสูงสู่ท้องถิ่น ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 3.2 โครงการจัดระบบสนับสนุนเครื่องมือ  ปัจจัยการผลิต วัตถุประสงค์ สนับสนุนการจัดระบบเครื่องมือปัจจัยการผลิตที่เหมาะสมให้กับกลุ่มเกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ เช่น วัตถุดิบในการผลิต เครื่องมือที่เหมาะสม โรงเรือนกึ่งถาวร แหล่งน้ำ ระบบการตลาดที่เป็นธรรม(เครื่องชั่งที่เป็นกลาง) และให้ชุมชนได้มีส่วนร่วมในการพิจารณางบประมาณ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 3.3 โครงการการจัดฝึกอบรม  และการถ่ายทอดองค์ความรู้
วัตถุประสงค์ เพื่อฝึกอบรมถ่ายทอดความรู้ด้านต่างๆให้กับกลุ่มเกษตรกร ทั้งการผลิต ด้านการตลาด
ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา


4.  แผนการสร้างกระบวนการหนุนเสริมตลาดเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ 4.1 โครงการจัดตั้งสหกรณ์เกษตรอินทรีย์วิถีไท
วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับกลุ่มเกษตรกรได้โดยแนวทางพึ่งตนเอง และมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ ค้นหารูปแบบการจัดตั้งสหกรณ์ที่เหมาะสมกับพื้นที่ อาจจัดตั้งในรูปของกลุ่ม ชมรม หรือสมาคมการเกษตร ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 4.2 โครงการสนับสนุนตลาดสุขภาพหรือตลาดสีเขียวระดับอำเภอ
วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างตลาดรองรับผลผลิตที่มีคุณภาพของเกษตรกรและส่งเสริมการบริโภคอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพให้กับประชาชน โดยเป็นตลาดแบบมีส่วนร่วม รูปแบบให้เกษตรกรฝึกบริหารจัดการตลาด หน่วยงานราชการมีส่วนร่วมให้ใช้สถานที่ เช่น รพ. ที่ว่าการอำเภอ ฯลฯ มีกรรมการที่เกษตรกรคัดเลือก มีการแลกเปลี่ยนสินค้าเครือข่ายระดับจังหวัด มีความเห็นจากผู้บริโภค/ราคาผลผลิตที่เป็นธรรม มีการประชาสัมพันธ์ให้ตลาดเป็นที่รู้จัก และมีการตรวจสอบคุณภาพผลผลิตโดยองค์กรชุมชนร่วมกับภาคี ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 4.3โครงการสนับสนุนมาตรการทางภาษีเพื่อสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการด้านตลาดเกษตรและร้านอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ
วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างแรงจูงใจให้ผู้ประกอบการที่ทำการผลิตหรือสนับสนุนการผลิตอาหารในแบบเกษตรอินทรีย์วิถีธรรมวิถีไท โดยยกเว้นภาษีผู้ประกอบการ/ผู้ผลิต ยกเว้นภาษีบำรุงท้องที่ มีการตรวจสอบมาตรฐานของตลาด ให้หน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องออกใบรับรองผลผลิตปลอดภัยด้วยขั้นตอนที่รวดเร็ว มีการประกาศเกียรติคุณผ่านสื่อท้องถิ่น ทั้งนี้เป็นการสนับสนุนเกษตรกรรายย่อย ไม่รวมถึงบริษัทเอกชน
ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 4.4 โครงการมหกรรมตลาดนัดคนรักสุขภาพ จังหวัดสงขลาประจำปี วัตถุประสงค์ เพื่อเป็นงานประมวลผลการทำงาน เผยแพร่ รวบรวม ความรู้ต่างๆของภาคีคนรักสุขภาพในจังหวัดสงขลาได้มาพบปะแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา

1. แผนงานพัฒนาศักยภาพผู้ผลิตและเครือข่ายเกษตรวิถีธรรม วิถีไท 5.1 โครงการเสริมสร้างเครือข่ายเกษตรอินทรีย์วิถีไท จังหวัดสงขลา วัตถุประสงค์ เพื่อสร้างเครือข่ายเกษตรอินทรีย์วิถีไทของจังหวัดสงขลา สนับสนุนความเข้มแข็งในการทำงาน โดยให้แต่ละชุมชนทำแปลงสาธิตเกษตรอินทรีย์ มีคณะทำงานระดับอำเภอ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 5.2 โครงการสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและปัจจัยการผลิตทางการเกษตรแก่กลุ่มเกษตรกรที่ดำเนินการด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ  ได้แก่ ระบบชลประทาน ,ห้องเย็น,ศูนย์รวบรวมผลผลิต ฯลฯ วัตถุประสงค์ เพื่อจะระบบสนับสนุนโครงสร้างพื้นฐานและปัจจัยการผลิตทางการเกษตรแก่กลุ่มเกษตรกรของโครงการ มีการจัดระบบน้ำถึงแปลงเกษตร ส่งเสริมเทคโนโลยีใหม่ๆที่เอื้อต่อเกษตรสุขภาพ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา 5.3 โครงการเวทีเกษตรวิถีธรรมวิถีไท (เดือนละ 1 ครั้ง) วัตถุประสงค์  เพื่อปรับทัศนคติ เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการทำเกษตรวิถีธรรมวิถีไทให้กับสมาชิกของเครือข่าย มีการประชุมเดือนละ 1 ครั้ง เป็นรูปแบบสัญจร มีกองเลขาทำหน้าที่ประสานเครือข่าย มีที่ทำการถาวรของเครือข่ายฯ ผู้รับผิดชอบ คณะทำงานประเด็นเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ แหล่งทุน แผนสุขภาพจังหวัดสงขลา
   
   
   ผลที่คาดว่าจะได้รับ
2. เกิดปรับเปลี่ยนทัศนคติทำมาหากิน ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง
   
3. เกิดชุมชนเข้มแข็งด้านเกษตรและอาหารที่เอื้อต่อสุขภาพ
4. ขยายผลรูปธรรมต้นแบบในการลดละเลิกอบายมุข  ครอบครัวอบอุ่น และเป็นอยู่แบบเศรษฐกิจพอเพียงในทุกระดับ
   จากระดับครอบครัว  ชุมชนและเครือข่าย
5. เกิดตลาดและศูนย์การเรียนรู้เกษตรวิถีธรรม วิถีไทและอาหารปลอดภัย จังหวัดสงขลา 5.  มีเครือข่ายเกษตรวิถีธรรม วิถีไทและอาหารปลอดภัย จังหวัดสงขลาที่เข้มแข็ง
6. เกิดหลักสูตรท้องถิ่นด้านเกษตรวิถีธรรม วิถีไท  โดยเกษตรกรมีส่วนร่วม