สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

วัยทอง หรือ วัยหมดระดู มาจากภาษาอังกฤษ Menopause หมายถึง การสิ้นสุดของการมีประจำเดือนอย่างถาวร เนื่องจากรังไข่หยุดทำงานโดยธรรมชาติ หรือจาการผ่าตัดเอา รังไข่ออก ทำให้เกิดการขาดฮอร์โมนเพศที่จำเป็นของสตรี คือ ฮอร์โมนเอสโตรเจน ซึ่งจะทำให้สตรีมีอาการผิดปกติได้ต่างๆ นานา อาทิ เช่น ร้อนวูบวาบ มีเหงื่อออกตอนกลางคืน นอนไม่หลับ ซึ่งทำให้พักผ่อนไม่พอ และเกิดอาการหงุดหงิดตามมา

นอกจากนี้บางคนยังมีอาการ ใจเต้น ใจสั่น ปวดศรีษะ อ่อนเพลีย ปวดเมื่อยตามตัว ทางด้านจิตใจจะกังวล ความมั่นใจในตัวเองลดลง บางรายซึมเศร้า ความต้องการทางเพศลดลง มีปัญหากับคู่สมรส และมีปัญหาทางระบบทางเดินปัสสาวะและอวัยวะสืบพันธุ์ จะรู้สึกว่าช่องคลอดแห้ง หรืออักเสบง่าย ต่อมาจะปัสสาวะบ่อยและกลั้นไม่ได้ ปัสสาวะเล็ดราด อวัยวะอื่นๆ ในร่างกายจากเดิมที่เคยถูกหล่อเลี้ยงด้วยฮอร์โมนเอสโตรเจน เช่น ผม ผิวหนัง เล็บ ก็จะเกิดความเสื่อม คือผิวพรรณจะเหี่ยวแห้งร่วงโรย เล็บเปราะ ผมแห้งร่วงง่าย อาการพวกนี้จะปรากฎให้เห็นตั้งแต่แรก บางคนอาจมีอาการเหล่านี้น้อยจนแทบสังเกตไม่ได้ แต่สตรีวัยทองหลายคนจะมีอาการมากไม่สามารถจะดำเนินชีวิตตามปกติได้ และทำให้คุณภาพชีวิตด้อยลง และในระยะยาวพบว่าสตรีวัยทองจะมีความเสี่ยงต่อโรคหัวใจ และโรคกระดูกพรุน ซึ่งจะมีความเสี่ยงต่อกระดูกหักมากขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตที่สำคัญที่สุดในสตรีที่หมดระดู

ดังนั้นจึงเป็นที่มาของความพยายามในการผลิตสารซึ่งจะมาทดแทนฮอร์โมนเอสโตรเจนนี้ เพื่อหวังผลให้สตรีวัยทองได้มีคุณภาพชีวิตที่ดี ทั้งร่างกายและจิตใจ แต่ก็ใช่ว่าฮอร์โมนทดแทนจะจำเป็นในสตรีวัยทองทุกรายเสมอไป การพิจารณาให้ฮอร์โมนทดแทนนั้นไม่มีหลักตายตัว ขึ้นอยู่กับสตรีแต่ละรายไป และมีข้อห้ามใช้ในสตรีที่เป็นมะเร็งเต้านม มะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ผู้มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือด ผู้ที่เป็นโรคตับและควรใช้อย่างระมัดระวังในสตรีที่มีนิ่วในถุงน้ำดี เบาหวาน ความดันโลหิตสูง เนื้องอกมดลูก โรคหืด โรค SLE โรคปวดศรีษะไมเกรน

แต่ข้อสำคัญคือสตรีวัยทองจะต้องปรับเปลี่ยนแนวทางในการดำเนินชีวิตเพื่อรักษาสุขภาพของตนเอง ได้แก่ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมออย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 ครั้ง รับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ และเน้นอาหารที่มีสารแคลเซียมสูง จำกัดอาหารประเภทไขมัน รับประทานอาหารที่มีเอสโตรเจนธรรมชาติจากพืช เช่น ถั่วเหลือง ลดหรืองดเว้นพฤติกรรมเสี่ยงที่จะทำให้สุขภาพทรุดโทรม เช่น เหล้า บุหรี่ หรือ ชา กาแฟ จะมีสารขับปัสสาวะทำให้ร่างกายสูญเสียแคลเซียมมากขึ้น

นอกจากนี้ยังควรพบแพทย์เพื่อตรวจร่างกาย โดยเฉพาะการตรวจเต้านม ตรวจภายใน ตรวจสภาพกระดูก หรือตรวจเลือดตามความจำเป็น การดูแลรักษาสุขภาพของสตรีวัยทองมีหลักพื้นฐานเหมือนกันในด้านโภชนาการ การออกกำลังกาย การพักผ่อนและหาวิธีคลายเครียด แต่การจะให้ฮอร์โมนทดแทนหรือไม่นั้นควรพบแพทย์เพื่อปรึกษาและแพทย์จะเป็นผู้พิจารณาว่าสมควรได้รับหรือไม่ และควรใช้ชนิดใดจึงจะเหมาะสมกับสตรีวัยทองแต่ละรายไป แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นจุดประสงค์ก็คือทำให้พวกท่านเป็นสตรีวัย "ทอง" ที่มีคุณค่าเฉกเช่นทองแท้ที่มีคุณภาพ สวยงามทั้งภายนอกและแข็งแกร่งทั้งภายใน ประสบความสำเร็จทั้งชีวิตการงานและครอบครัว เป็น "ทองแท้" คู่แผ่นดินตราบจนชีวิตจะหาไม่

ที่มาสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ