สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

อาหาร  อาจเป็นสิ่งสำคัญที่หล่อเลี้ยงให้เด็กเติบโตขึ้นมามีสุขภาพร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์  แต่อาหารเพียงอย่างเดียวนั้น  ไม่สามารถทำให้จิตใจน้อย ๆ ของลูกคุณเติบใหญ่ขึ้นมาอย่างสมบูรณ์ได้หากปราศจากการต่อเติมด้วยเรื่องราวชวนคิดที่มีอยู่มากมายใน "นิทาน"

เด็กๆ อ่านหนังสือที่ผู้ใหญ่เขียน  ฟังนิทานที่ผู้ใหญ่เล่าให้ฟัง

เด็กๆ มีโลกของเขาซึ่งแตกต่างจากโลกของผู้ใหญ่  โลกของเด็กบริสุทธิ์สดใสเต็มไปด้วยความสนุกสนานเริงร่า  และไร้เดียงสา  โลกในความรู้สึกของเด็กนั้นกว้างใหญ่เต็มไปด้วยมิตรภาพความสื่อสัตย์  ความเมตตากรุณา  และความดีงามวัยเด็กจึงเป็นวัยที่ควรได้รับอาหารสมองที่เพียงพอเช่นเดียวกับอาหารกาย  เพื่อเด็กๆ จะได้เติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแรงพร้อมทั้งกายและจิตใจ  อาหารใจที่เด็กต้องการมากคือ  นิทานดีๆ สำหรับเขาเพื่อจะได้ฟัง  อ่าน  และศึกษาความเปลี่ยนแปลงของโลกและชีวิตด้วยตัวของเขาเอง  เนื่องจากระยะวัยเด็กเป็นระยะเริ่มเรียนรู้  การวางรากฐานจำเป็นต้องยอมรับอย่างที่ดี  นิทานจึงเป็นสิ่งที่มีความจำเป็น  และมีบทบาทในการพัฒนาเด็กให้เจริญงอกงามทั้งด้านจิตใจ  สติปัญญาความรู้และจินตนาการ  ทำหน้าที่ถ่ายทอดความรู้ปลูกฝังคุณธรรมจริยธรรม  ให้ความบันเทิงหล่อหลอมจิตใจของเด็กนิทานเป็นสื่อในการให้ประสบการณ์ที่ดีแก่เด็กๆ

เด็กๆ  อ่านหนังสือมีจุดประสงค์หลายอย่าง  โดยทั่วไปเด็กอ่านหนังสือเพราะความอยากรู้อยากเห็นตามธรรมชาติของเด็กซึ่งมักสนใจใคร่รู้ความเป็นไปของสิ่งรอบๆตัว  เพื่อทราบเรื่องราวและเหตุการณ์  เพื่อพักผ่อนหย่อนใจ เพื่อช่วยในการดำเนินชีวิตในสังคมเป็นไปอย่างราบรื่นด้วยดี

ปัจจุบันเด็กๆ สามารถเลือกนิทานได้อย่างกว้างขวาง  การเลือกนิทานให้กับเด็กๆ สักเรื่องควรศึกษาว่าเรื่องใดเด็กอ่านแล้วสนุกและชื่นชอบ  หรือเด็กอ่านอะไรจึงสนุกไม่ใช่คิดแต่เพียงว่าเด็กควรอ่านอะไรเท่านั้น  เพราะบางครั้งเรื่องที่คิดว่าเด็กควรอ่านอาจไม่ถูกใจเด็กก็ได้

สิ่งที่น่าสนใจทีคุณพ่อคุณแม่ให้ความสำคัญในการเลือกหนังสือนิทานสำหรับเด็ก

ลักษณะนิทานที่ดีสำหรับเด็ก นิทานสำหรับเด็กมีมากมาย  คุณพ่อคุณแม่จึงมีหน้าที่พิจารณา  และคัดสรรนิทานที่ดี  และเหมาะสมเพื่อนำนิทานเหล่านี้ไปเล่าให้ลูกน้อยของคุณฟัง  สิ่งที่คุณพ่อคุณแม่ควรคำนึงถึงในการเลือกสรรนิทานสำหรับลูกน้อยมีดังนี้ ค่ะ

      ตรงกับความสนใจ  และความต้องการของเด็ก เป็นเรื่องที่สนุกสนานเพลิดเพลิน  แต่แฝงด้วยคุณธรรม             ส่งเสริมจินตนาการความคิดสร้างสรรค์เนื่องจากวัยเด็กเป็นวัยที่มีจินตนาการและชอบสร้างจินตนาการ  ถ้านิทานเรื่องใดช่วยเสริมสร้างจินตนาการของเขาเรื่องนั้นเด็กๆ จะอ่านซ้ำไปซ้ำมาไม่รู้จักเบื่อ

            ส่งเสริมความมั่นใจเนื่องจากเด็กคิดว่าตัวเองเป็นตัวละครในเรื่องและคิดว่าตัวเองจะต้องประสบความสำเร็จเหมือนตัวละครในนิทานทำให้เด็กๆ เกิดความภาคภูมิใจและประทับใจ

            สนองอารมณ์ความปรารถนาต่างๆ เช่น  อยากเป็นคนเก่ง  อยากได้รับความรัก  นิทานที่มีเนื้อเรื่องสนองอารมณ์ต่างๆ  ตามที่เด็กปรารถนา  ไม่เน้นความรู้สึกด้านใดด้านหนึ่ง  เรื่องเช่นนี้มักเป็นที่พอใจของเด็กๆ แทบทั้งนั้น

            ส่งเสริมความรู้  เป็นเรื่องที่ให้ข้อมูลเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมง่ายๆ ไม่ซับซ้อนเป็นเรื่องชีวิตประจำวัน  ของเด็กเอง  เช่น  การแต่งตัว  อาบน้ำไปโรงเรียน

  เค้าโครงเรื่องไม่วกวน  เด็กเข้าใจง่ายกระชับ  ตัวละครไม่ว่าจะเป็น  ต้นไม้  หมี  สุนัข  กระต่าย  ฯลฯ  มีวัยใกล้เคียงกับเด็ก  เป็นเรื่องที่เด็กๆ ได้มีประสบการณ์ร่วม

  ภาษาง่ายๆ  ตรงไปตรงมา  คำบรรยาย  มีเท่าที่จำเป็นส่วนใหญ่เด็กจะพอใจติดตามรูปภาพประกอบมากกว่า

              ภาพประกอบนับเป็นหัวใจของนิทาน  เด็กๆชอบอ่านด้วยภาพมากกว่าตัวหนังสือ  ภาพประกอบจึงเป็นภาพที่ให้ความรู้สึกมีชีวิต  มีความสำคัญสอดคล้องกับเนื้อเรื่อง             รูปแบบหนังสือของนิทานต้องกะทัดรัดเหมาะกับมือเด็กทนทานต่อการหยิบจับ  มีตัวหนังสือที่ขนาดใหญ่ชัดเจนข้อความแต่ละบรรทัดไม่ยาวเกินไป

เด็กๆ  ได้อะไรจากนิทาน การนำเอาประสบการณ์รอบๆ ตัวเด็กๆ มาเล่าเป็นเรื่องราว  เป็นนิทานที่จะสะกดเด็กๆ  ให้จดจ่ออยู่กับการเล่านิทาน  เด็กๆจะเพลิดเพลินสนุกสนานและมีอารมณ์ร่วมกับเรื่องราวที่ได้ยิน  ได้เห็นสามารถสร้างจินตนาการ  ความคิดสร้างสรรค์ได้ไม่รู้จบ  เด็กๆ  ที่ฟังได้อ่านนิทานเป็นประจำเขาจะได้อะไรบ้าง

  เด็กๆ เกิดความรู้สึกอบอุ่นและใกล้ชิดมีความสัมพันธ์ที่ดีกับคุณพ่อคุณแม่เพื่อนๆ และสังคม

เด็กเกิดความรู้สึกร่วมขณะฟังนิทานทำให้เขาเกิดความเพลิดเพลินผ่อนคลายและสดชื่นแจ่มใส เด็กๆ  เกิดสมาธิหรือความตั้งใจในการทำงานที่มีระยะเวลายาวนาน

เด็กๆ เกิดความรู้สึกดีงาม  เนื่องจากถูกกล่อมเกลาด้วยนิทานที่มีเนื้อหาส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เด็กๆ  เกิดความละเอียดอ่อนรู้จักยอมรับ  และมองโลกในแง่ดี

            เด็กๆ เกิดกระบวนการคิดที่มีประสิทธิภาพ  ในการพิจารณาแก้ไขปัญหาต่างๆ อย่างมีเหตุผล เด็กๆ  เกิดความคิดสร้างสรรค์  และจินตนาการอันกกว้างไกลไร้ขอบเขต

คุณพ่อคุณแม่สามารถเป็นนักเล่านิทานสำหรับลูกน้อย คุณพ่อคุณแม่หลายท่านมักประสบปัญหาการเล่านิทานให้ลูกๆ  ฟังไม่รู้ว่าจะเล่าแบบไหน  เริ่มต้นอย่างไร  วิธีไหนที่จะทำให้ลูกๆสนใจสนุกไปกับนิทาน  เรามีเคล็ดไม่ลับสำหรับคุณพ่อคุณแม่นักเล่านิทานมือสมัครเล่นมาฝากกันค่ะ             ใช้น้ำเสียงคำพูดที่สื่อความหมายเหมาะสม  เด็กๆ  สามารถเข้าใจได้ง่ายๆ และออกเสียงให้ชัดเจน  บางครั้งคุณพ่อคุณแม่ไม่จำเป็นต้องดัดเสียงเป็นตัวละครในนิทาน  แค่ใช้เสียงธรรมดาเล่าเรื่องต่อเนื่องไม่สะดุด  ก็สามารถทำให้ลูกๆ ของคุณสนุกได้เหมือนกัน             ขณะทำการเล่าต้องใช้ท่าทางมือ  ลำตัว  ศีรษะ ฯลฯ  ประกอบการเล่าให้สัมพันธ์กับเนื้อเรื่องหากคุณพ่อคุณแม่มีความสามารถในการวาดรูปอาจใช้วิธีการวาดไปเล่าไป  หากมีความสามารถในงานประดิษฐ์  เช่น  การทำหุ่น  การทำตุ๊กตาผ้า  ยิ่งทำให้การเล่นนิทานของคุณมีสีสัน  สร้างจินตนาการ  ความคิดสร้างสรรค์  ให้กับลูกรักของคุณได้มากทีเดียวค่ะ

            สบสายตากับลูกขณะเล่านิทาน  เพื่อเป็นการสร้างสัมพันธภาพที่ดีให้กับลูก  ลูกจะรู้สึกว่าจะได้รับความรักความอบอุ่น  ปลอดภัยเกิดความรู้สึกร่วม  เกิดความเพลิดเพลินผ่อนคลาย

สิ่งต่างๆเหล่านี้เป็นแนวทางคุณพ่อคุณแม่เท่านั้น  นิทานที่คุณพ่อคุณแม่เล่าให้ลูกฟังไม่จำเป็นต้องปฏิบัติตามทั้งหมดแต่ขอให้การเล่านิทานของคุณพ่อคุณแม่เกิดจากความตั้งใจ  ความรัก  ความห่วงหาอาทร  ความเข้าใจไม่จำเป็นต้องดัดเสียง  แปลงกาย  มีอุปกรณ์ประกอบมากมายแค่นี้ลูกน้อยของคุณก็จะได้รับนิทานเป็นอาหารสมองทั้งกาย และใจ

ที่มา  สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ