สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

ดังนั้นหญิงทุกคนไม่กล้าที่จะตรวจ บางคนก็ตรวจไม่เป็น แต่ท่านทราบหรือไม่ว่า การตรวจเต้านมตัวเองนั้นง่ายมากและถ้าคุณผู้หญิงคุ้นเคยกับเต้านมตัวเองแล้ว ตัวเองนั่นแหละจะเป็นคนที่รู้จักการเปลี่ยนแปลงของเต้านมเองได้ดีที่สุด
      รองศาสตราจารย์ นายแพทย์ศุภกร  โรจนนินทร์ ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ให้ความรู้เรื่องนี้ตามหัวข้อที่สำคัญๆ ดังนี้

เริ่มตรวจเมื่ออายุเท่าไร
ถ้าจะให้ดีต้องตรวจตั้งแต่เมื่อเริ่มเป็นสาวกันเลย อย่าคิดว่า สาวๆ ไม่เป็นมะเร็งเลยปล่อยปละละเลย ถ้าเริ่มหัดตรวจตั้งแต่สาวๆ ก็จะเกิดความเคยชิน และรู้การเปลี่ยนแปลงของเต้านมทุกส่วนได้รวดเร็ว

จะตรวจตอนช่วงไหนดี
ช่วงที่ดีที่สุด คือ ช่วงหนึ่งสัปดาห์หลังหมดประจำเดือนไปแล้ว เพราะช่วงก่อนจะมีรอบเดือน เต้านมจะคัดตึงและบวมมากที่สุด ถ้าตรวจตอนช่วงนี้จะคลำได้ยาก บางคนอาจจะมีอาการปวด พอมีประจำเดือน เต้านมก็จะลดอาการบวมตึงและจะสบายตัว เมื่อพ้นหนึ่งสัปดาห์หลังจากเริ่มมีประจำเดือนวันแรก ดังนั้นช่วงนี้ก็ให้ทำการตรวจเต้านม ฟังดูเต้านมของเราก็เหมือนข้างขึ้นข้างแรม ดวงจันทร์จะสุกสว่างเห็นชัดเต็มดวงก็ตอนคืนวันเพ็ญ ซึ่งจะเห็นอะไรได้ชัดเจน และสวยงามที่สุด

วิธีการตรวจ  เรามีขั้นตอนอยู่ง่ายๆ คือ การดูและการคลำ

1.ให้สำรวจเต้านมของตัวเองทางกระจก

เวลาอาบน้ำก็ให้สังเกตตั้งแต่ผิวหนัง หัวนม รูปร่างเปรียบเทียบทั้ง 2 ข้าง มีขนาดเท่ากัน หรือมีการดึงรั้งเกิดขึ้นหรือไม่ เสร็จแล้วก็ลองเกร็งกล้ามเนื้อหน้าอก โดยใช้มือทั้ง 2 ข้างวางเท้าสะเอวแล้วเกร็งกล้ามเนื้อหน้าอกแล้วสังเกตเต้านมทั้ง 2 ข้าง มีการดึงรั้งโดยกล้ามเนื้อหน้าอกเท่ากันหรือไม่ ถ้ามีก้อนเนื้อผิดปกติ โดยเฉพาะมะเร็งอาจมีการดึงรั้งเต้านมเกิดขึ้น ทำให้เต้านมถูกดึงรั้งให้เห็นความผิดปกติ หรือท่านอาจจะยกมือทั้ง 2 ข้างขึ้นเหนือศีรษะ และสังเกตการเคลื่อนไหวของเต้านมได้ บริเวณที่หัวก็ต้องสังเกตว่ามีแผลหรือมีผื่นขึ้นผิดปกติหรือไม่ด้วยเสมอ

2.การคลำ

การคลำเต้านมตัวเองจะคลำได้ทั้งในท่ายืน นั่ง หรือนอนราบก็ได้ หรือจะคลำท่ายืน รวมกับท่านอนด้วยก็ได้ เพราะในบางครั้งก้อนเต้านมอาจคลำได้ชัดเจนในตำแหน่งที่แตกต่างกัน

          คุณผู้หญิงส่วนใหญ่มักคลำเต้านมตัวเองไม่ถูกต้องนัก เพราะใช้นิ้วมือเข้าไปจับหยิบเต้านมขึ้นมาเป็นส่วนๆ จะทำให้นิ้วมือไปสะดุดกับเนื้อเต้านมและถ้าเต้านมข้างนั้นมีอาการเจ็บร่วมด้วย ก็ตกใจ คิดว่ายุ่งแล้ว มะเร็งถามหาหรือเปล่า เป็นต้น           วิธีคลำที่ถูกต้องนั้น เราจะไม่ใช้นิ้วมือจับหยิบเนื้อเต้านมขึ้นมา แต่จะใช้ปลายนิ้วทั้ง 4 นิ้ว ยกเว้นนิ้วโป้ง นิ้วโป้งก็ไม่ต้องเสียใจที่ไม่ให้ความสำคัญ แต่การคลำด้วยนิ้วโป้งจะไม่ถนัดและจะเป็นการจับหยิบทุกที เอาไว้เป็นกองเชียร์ก็แล้วกัน นิ้วมือที่เหลือ 4 นิ้วจะวางชิดกันและค่อยๆ แตะเบาๆ บริเวณเต้านม ท่านคงจำได้ว่าเราแบ่งเต้านมออกเป็นโซนหรือส่วนได้ 5 ส่วน  ส่วนกลางใต้หัวนมและวงปานนม และส่วนนอก 2 ส่วน คือ นอกบนและนอกล่าง ส่วนใน 2 ส่วน คือ ส่วนในบนและในล่าง โดยส่วนนอกบนนั้นจะมีเนื้อเต้านมบางส่วนยื่นเข้าไปในรักแร้ด้วย ดังนั้นเวลาเราจะคลำก็ให้ค่อยๆ คลำด้วยปลายฝ่ามือโดยรอบ อาจใช้วิธีคลำตามเข็มนาฬิกา หรือทวนเข็มนาฬิกาก็ได้ แต่ต้องคลำโดยรอบเสร็จแล้วก็มาคลำที่หัวนมและบริเวณใต้หัวนม ซึ่งบางคนอาจจะลืมหรือละเลย หรือบางคนก็ไม่กล้าจับต้องของตัวเองก็มี           เวลาคลำด้วยปลายฝ่ามือไม่ควรกดเต้านมด้วยความรุนแรงนัก เพราะจะทำให้พลาดรายละเอียดต่างๆ ได้ เพียงแค่กดลงไปเบาๆ ปลายนิ้วมือของเราจะรับรู้และแยกแยะความรู้สึก ขอบเขต ความนุ่มต่างๆ ได้ดีมาก ปลายนิ้วมือของแพทย์ผู้ชำนาญ เมื่อคลำดูก็สามารถแยกก้อนเนื้อออกได้เลยว่า เป็นถุงน้ำเนื้องอกธรรมดาหรือมะเร็งได้โดยไม่ยากเย็นเลย เพราะฉะนั้น ถ้าท่านคลำด้วยปลายนิ้วมือที่เต้านมของท่านประจำทุกเดือน ท่านก็จะรู้และคุ้นเคยเต้านมของท่านเองเหมือนคนที่รู้จักพื้นที่ ถ้ามีอะไรเปลี่ยนแปลงนิดเดียวก็จะรู้ได้ทันที เสร็จแล้วท่านก็เริ่มคลำบริเวณหัวนมและรอบที่วงปานนม รวมทั้งกดรอบๆ หัวนมเบาๆ และบีบหัวนมเบาๆ เพื่อดูว่ามีน้ำออกมาที่หัวนมหรือไม่ ซึ่งปกติก็จะมีน้ำออกมาได้บ้างถ้าบีบแรงๆ ถ้ามีน้ำออกมามีจำนวนกี่รูที่มีน้ำไหลออกมาที่หัวนม มีสีอะไร ใส ขุ่น ขาว หรือเป็นเลือด เป็นต้น

          การตรวจเต้านมด้วยตนเองเป็นสิ่งที่สำคัญและจะน่ายินดีมาก ถ้าคุณผู้หญิงรู้จักวิธีตรวจเต้านมด้วยตนเองอย่างถูกวิธีทุกคน แต่เมื่อรู้แล้ว ก็ขอให้ปฏิบัติด้วย ไม่ใช่แค่อ่านเพื่อเป็นเรื่องสนุกหรือเพื่อให้รู้แต่ไม่ทำ อย่างนี้ก็ไม่ได้ประโยชน์อะไรเลย

ที่มา เว็บไซต์ สสส.