สงขลาพอเพียง : เครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพจังหวัดสงขลา - Songkhla Health

21 กุมภาพันธ์ 2549 15:34 น. กรุงเทพธุรกิจ ต้อม เด็กน้อยจากหมู่บ้านเล็กๆ ในย่าน ต.บ้านกระแซ อ.กันทรารมย์ จ.ศรีสะเกษ ต้องระหกระเหินจากบ้านเกิดพร้อมพ่อและแม่เข้ามาทำงานรับจ้างในกรุงเทพมหานคร เพราะพ่อแม่เห็นว่าในหมู่บ้านเล็กๆ จะไม่มีอาชีพสร้างรายได้ให้

    โดยที่พ่อและแม่ของ ต้อม ไม่ได้ห่วงว่าต้อมในวัย 5 ขวบเศษจะได้รับสวัสดิการในการรักษาพยาบาลอะไรบ้างในยามเจ็บไข้ได้ป่วย เพราะห่วงปากท้องมากกว่าที่จะคำนึงถึงเรื่องสุขภาพ ซึ่งปัจจุบันมีผู้คนจำนวนมากขึ้นที่เข้ามาผจญชีวิตในกรุงเทพฯ

วันนี้ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ได้จัดโครงการ ช่วยเด็กไทยห่างไกลโรค ในยามเจ็บไข้ได้ป่วย ให้เด็กไทยและคนไทยได้เข้าถึงบริการความเจ็บป่วยด้วยการไม่ต้องมีภาระค่าใช้จ่ายในโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูง

โดยมีนัยยะที่ต้องการส่งสัญญาณว่า การสร้างหลักประกันสุขภาพไปสู่ระบบสุขภาพ ที่คนไทยทั้งมวล คนแข็งแรงแต่มีภาวะความเสี่ยงต่อโรค คนที่พิการ คนด้อยโอกาส คนเจ็บป่วยเรื้อรัง คนที่เจ็บป่วยแล้วมีบริการที่ยังไม่พอเหมาะพอควรกับเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่ควรจะเป็น เด็ก คนชรา ฯลฯ ได้มีโอกาส ห่างไกลโรค ได้รับบริการด้วยความมั่นใจในคุณภาพบริการ ไม่ล้มละลายในภาระทางการเงิน ไม่ล้มละลายในครอบครัว และผู้ให้บริการก็มีความสุขได้

ปัญหาหนึ่งเมื่อเริ่มดำเนินการเมื่อคราว '30 บาทรักษาทุกโรค' ก็คือผู้ที่มีภาวะเรื้อรัง ผู้มีความเสี่ยงต่อโรค ผู้เป็นโรคที่มีค่าใช้จ่ายสูง ไม่ได้รับการดูแลต่อเนื่อง เพราะกลัวต่างๆ นานาและกลัวค่าใช้จ่ายที่ต้องใช้มาก ระบบส่งต่อก็สร้างความกังวลด้านต้นทุนค่าใช้จ่ายแก่ผู้ให้บริการ โรงพยาบาลตั้งใจรักษาแต่ไม่มีเงินซื้อยาแพง ฉายแสงแพงๆ ค่าผ่าตัดแพงๆ จึงทำให้คนไทยเหล่านี้ เข้าใกล้โรค 'เป็นภาระแก่การรักษา' มากขึ้นทุกที

น.พ.สงวน นิตยารัมภ์พงศ์ เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เล่าถึงโครงการสำหรับคนไทยโดยมีเป้าหมายว่า โครงการนี้มีเป้าหมายช่วยเด็กไทยห่างไกลโรค จัดบริการส่งเสริมป้องกัน-ครอบคลุมเด็กไทยทั่วประเทศ ภายใต้โครงการ Disease Management ที่คาดว่าจะใช้งบประมาณกว่า 4 พันล้านบาท

สำหรับบุคคลที่ป่วยหรือมีความเสี่ยงโรคที่เรื้อรังต้องการการดูแลต่อเนื่อง โรคค่าใช้จ่ายสูง หากได้มาบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมกัน ทั้งหน่วยบริการ สปสช. ภาคประชาชน และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดรูปแบบการดูแลที่ต่อเนื่อง ครบวงจร 'รายโรค' ที่สอดคล้องกับการจ่ายเงินชดเชยค่าบริการที่เหมาะสมเป็นธรรม ตามมาตรฐานการรักษาที่กำหนดแล้ว ต่อเนื่อง ครบวงจร ก็คือตั้งแต่การประเมินความเสี่ยงโรค

การคัดกรองความเสี่ยง การวินิจฉัยแต่เนิ่นๆ ที่ดี การรักษาที่ได้มาตรฐาน การส่งต่อ การติดตามฟื้นฟูต่อเนื่องภายใต้การอุ้มชูดูแลของครอบครัว ชุมชน ในไม่ช้าคนเหล่านี้ก็จะสามารถกลับมาเป็นพลเมืองที่แข็งแรงร่วมกันสร้างชาติ สร้างสังคมที่แข็งแรงขึ้นได้ ในขณะเดียวกันโดยรวมภาระค่าใช้จ่ายที่ต้องใช้รักษาความเจ็บป่วย หรือข้อแทรกซ้อนจากการเจ็บป่วยของบุคคลเหล่านี้ก็จะลดลงด้วยซึ่งได้จัดงบประมาณไว้จำนวนมาก

น.พ.ชูชัย ศรชำนิ ผู้อำนวยการสำนักบริหารภารกิจเฉพาะ สปสช.บอกว่า กิจกรรมต่างๆ ที่จะจัดให้กับเด็กไทยในระยะนี้ โดยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเร่งดำเนินงานด้านอื่นๆ เพื่อให้สามารถสร้างความครอบคลุมในการมีหลักประกันสุขภาพอย่างแท้จริง ในโครงการพิเศษด้านส่งเสริมสุขภาพ (Vertical Program) เป็นการกระตุ้นการบริการส่งเสริมสุขภาพที่สำคัญ

ซึ่งยังดำเนินการไม่ครอบคลุมประชาชนคนไทยทุกคน โดยการระดมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรวิชาชีพ และภาคประชาชน โดยเริ่มตั้งแต่ โรคฮีโมฟีเลีย โรคเลือดออกง่ายหยุดยาก จากการขาดปัจจัยการแข็งตัวของเลือด ทำให้เด็กของเราข้อบวม อวัยวะพิการ ไปโรงเรียนไม่ได้ แต่ถ้าให้การดูแลครบวงจร เขาจะเติบโตมาเป็น หมอ วิศวกรได้ ประเทศไทยจะมีคนมีคุณภาพเพิ่มขึ้นอีกไม่น้อยกว่า 2,000 คน

ต่อมาคือ โรคมะเร็งเม็ดเลือดมะเร็งต่อมน้ำเหลือง เด็กต้องตาย เพราะไม่ได้รับการรักษาต่อเนื่องตามมาตรฐานการรักษา แต่ถ้าให้การดูแลครบวงจร ก็จะทำให้เติบโตมาเป็นผู้ใหญ่สร้างผลงานได้ไม่ต่ำกว่า 10,000 คน และพ่อแม่ครอบครัวก็จะสามารถไปทำงานสร้างอาชีพสร้างรายได้ ไม่ต้องกังวลเดินทางไปมาเพื่อรักษาความสิ้นหวังของลูก

ส่วนผู้ที่มีภาวะโรคลมชัก ที่มีมากถึงประมาณ 600,000 คน ต้องอับอาย ทรมาน ทำงานไม่ได้ ขับรถหรือว่ายน้ำก็ลำบาก แต่ถ้าได้รับการดูแลที่ดี หรือผ่าตัดที่เหมาะสม อย่างน้อย 300 คนที่ได้รับการผ่าตัดก็จะหายเป็น นักบัญชี นักกีฬา นักคอมพิวเตอร์ แพทย์ พยาบาล เป็นพลเมืองที่ช่วยสร้างชาติได้

สำหรับเด็กที่มีภาวะปากแหว่ง เพดานโหว่ กลืนอาหารไม่ได้สำลัก หรือพูดไม่ชัด หรือฟันขึ้นผิดตำแหน่งกว่า10,000 คน ที่อาจจะไม่ได้เติบโต หรือเติบโตก็อับอายอยู่ในสังคมได้ยาก แต่หากได้รับผ่าตัดแต่เล็ก ก็จะเติบโตมาเป็นผู้ใหญ่ที่แข็งแรง ไม่เป็นปมด้อย มีความมั่นใจในสังคม

รวมทั้งคนเป็นโรคลิ้นหัวใจ ผนังหัวใจรั่ว หลอดเลือดผิดปกติ ทั้งเด็กและผู้ใหญ่กว่า 6,000 คน ต้องทนตัวบวม หอบ ตัวซีดเขียว ทำงานไม่ได้ เด็กไปโรงเรียนเล่นกับเพื่อนไม่ไหว คนเป็นโรคเส้นเลือดหัวใจอุดตันอีกกว่า 10,000 คน ที่ทนเจ็บหน้าอก เหนื่อยหอบหายใจไม่ไหว หากได้รับการตรวจคัดกรอง ดูแลต่อเนื่อง ผ่าตัด ฟื้นฟูครบวงจร ก็จะกลับมาเป็นคนใจใส สร้างงาน สร้างสังคมได้อีกมาก

สำหรับผู้ที่มีเชื้อเอชไอวี ซึ่งมีกว่า 100,000 คน ที่ในตัวเองมักเป็นคนที่มีศักยภาพทางด้านสังคม ศักยภาพด้านสติปัญญาทั้งสิ้น หากให้การดูแลครบวงจรแล้ว เราจะมีประชากรคุณภาพมากมาย หรือ โครงการเคลือบหลุมร่องฟัน เพื่อให้เด็กวัยก่อนเรียนและเด็กวัยเรียนทุกคนในสถานศึกษาระดับประถมศึกษาได้รับการดูแลทันตสุขภาพอย่างเหมาะสม

โดยมุ่งเน้นบริการส่งเสริมป้องกันทันตสุขภาพที่มีคุณภาพและครอบคลุม ร่วมกับการพัฒนาศักยภาพของเด็กในการดูแลรักษาอนามัยในช่องปากของตนเอง จะสามารถลดอัตราการเกิดโรคฟันผุในฟันกรามแท้ซี่ที่หนึ่งลงได้ร้อยละ 50 พร้อมทั้งต้องการให้เด็กไทยเฉลียวฉลาด ประเทศชาติแข็งแรง เน้นการควบคุมป้องกันโรคขาดสารไอโอดีน และภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กให้เป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ ในเด็กวัย 6 เดือน - 2 ปี ได้รับยาน้ำวิตามินเสริมธาตุเหล็ก สัปดาห์ละ 1 ครั้ง

ทั้งหมดนี้ คือ เป้าหมายเพื่อให้ '30 บาท ช่วยเด็กไทยห่างไกลโรค' เพื่อให้เด็กไทยได้เข้าถึงบริการโรคต่างๆ ที่กล่าวมานี้ เข้าถึงบริการทางด้านสาธารณสุขโดยเฉพาะในโรคที่เคยมีค่ารักษาสูง หรือโรคที่ทำให้หลายๆ คนล้มละลายมาแล้ว อีกทั้งยังทำให้เด็กไทยอีกหลายๆ คนเฉกเช่น 'ต้อม' ได้รับบริการอย่างทั่วถึงเป็นธรรมได้อีกด้วย